Cách làm phần đọc hiểu thi vào 10 môn Ngữ Văn 2026

Cách làm phần đọc hiểu thi vào 10 môn Ngữ Văn 2026

Cách làm phần đọc hiểu thi vào 10 môn Ngữ Văn 2026 như thế nào để nhanh, đúng và đạt điểm cao? Bài viết dưới đây sẽ giúp em hiểu rõ cấu trúc đề, các dạng câu hỏi thường gặp, quy trình làm bài hiệu quả cùng những mẹo ôn tập quan trọng để tự tin chinh phục trọn điểm phần Đọc hiểu.

Mời quý thầy cô, phụ huynh và các em tham khảo!

I. Cấu trúc đề thi vào 10 phần đọc hiểu môn Ngữ Văn

Khảo sát đề tham khảo và đề thi chính thức môn Ngữ văn trong kì thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT của các Sở Giáo dục và Đào tạo trên cả nước, ta thấy phần Đọc – hiểu chủ yếu có các kiểu cấu trúc như sau:

Kiểu cấu trúc / Đặc điểmKiểu 1Kiểu 2Kiểu 3
Tổng số điểm4,0 điểm4,0 điểm6,0 điểm
Số lượng và hình thức câu hỏi5 câu tự luận5 câu tự luận6 câu tự luận
Số lượng và loại văn bản1 văn bản thuộc một trong các loại:

– Văn bản văn học

– Văn bản nghị luận

– Văn bản thông tin

2 văn bản, trong đó:

– 1 văn bản văn học

– 1 văn bản thuộc một trong hai loại: văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin

1 văn bản thuộc một trong các loại:

– Văn bản văn học

– Văn bản nghị luận

– Văn bản thông tin

Nguồn trích dẫn văn bảnNgoài sách giáo khoaNgoài sách giáo khoaNgoài sách giáo khoa
Cấp độ tư duyGồm 3 cấp độ:

– Nhận biết: 2 câu

– Thông hiểu: 2 câu

– Vận dụng: 1 câu

Gồm 3 cấp độ:

– Nhận biết: 1 câu

– Thông hiểu: 3 câu

– Vận dụng: 1 câu

Gồm 3 cấp độ:

– Nhận biết: 2 câu

– Thông hiểu: 3 câu

– Vận dụng: 1 câu

Nội dung kiến thức được hỏi– Kiến thức tiếng Việt: 1 câu

– Kiến thức về đặc trưng thể loại thể hiện trong văn bản: 3 câu

– Vận dụng nội dung từ văn bản vào đời sống: 1 câu

– Kiến thức tiếng Việt: 1 câu

– Kiến thức về đặc trưng thể loại thể hiện trong văn bản: 3 câu

– Vận dụng nội dung từ văn bản vào đời sống: 1 câu

– Kiến thức tiếng Việt: 1 câu

– Kiến thức về đặc trưng thể loại thể hiện trong văn bản: 4 câu

– Vận dụng nội dung từ văn bản vào đời sống: 1 câu

Đánh giá chung về phần thi đọc hiểu và lời khuyên cho các em:

– Đánh giá 1:

Dù theo cấu trúc nào thì phần Đọc hiểu cũng hỏi về 3 mảng kiến thức là:

  • Kiến thức tiếng Việt
  • Kiến thức về đặc trưng thể loại được thể hiện trong văn bản
  • Kiến thức về việc vận dụng nội dung từ văn bản vào đời sống

→ Lời khuyên 1: Em hãy ôn luyện theo 3 mảng kiến thức này để tự tin chinh phục mọi dạng câu hỏi trong đề.

– Đánh giá 2:

Dù có số lượng 1 văn bản hay nhiều văn bản thì phần Đọc hiểu cũng đều hỏi về văn bản ngoài sách giáo khoa và xoay quanh 3 loại văn bản là:

  • Văn bản văn học (thơ, truyện, kịch)
  • Văn bản nghị luận
  • Văn bản thông tin

→ Lời khuyên 2: Em hãy ôn luyện theo 3 loại văn bản này để tự tin chinh phục mọi văn bản ngoài sách giáo khoa.

– Đánh giá 3:

Dù theo cấu trúc nào thì phần Đọc hiểu cũng gồm các câu hỏi ở cả 3 cấp độ tư duy:

  • Nhận biết – mức độ đơn giản, chủ yếu chỉ cần đọc văn bản là có câu trả lời.
  • Thông hiểu – mức độ khó, cần đọc kĩ văn bản, vận dụng kiến thức và suy luận để đưa ra câu trả lời.
  • Vận dụng – mức độ khó, cần đọc kĩ văn bản, hiểu nội dung của văn bản và soi chiếu vào thực tế đời sống, vận dụng vốn sống cá nhân để đưa ra câu trả lời.

→ Lời khuyên 3: Em hãy ôn luyện đầy đủ các dạng đề ở những độ khó, cấp độ tư duy khác nhau để tự tin giành trọn điểm phần Đọc – hiểu.

Từ đó, để đạt được hiệu quả ôn luyện cao nhất, em có thể áp dụng trình tự sau:

Thứ tựMảng kiến thứcĐơn vị kiến thức trọng tâmDạng đề
1Tiếng Việt* Từ vựng:

1 – Từ láy

2 – Từ tượng hình, từ tượng thanh

3 – Điển tích điển cố

* Ngữ pháp:

4 – Dấu câu

5 – Thành phần biệt lập

6 – Kiểu câu chia theo mục đích nói

7 – Kiểu câu chia theo cấu tạo

* Hoạt động giao tiếp:

8 – Biện pháp tu từ

9 – Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp

10 – Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu

11 – Các phép liên kết

* Sự phát triển của ngôn ngữ:

12 – Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

Mỗi đơn vị kiến thức chủ yếu xoay quanh 2 dạng:

– Dạng tìm kiếm/ xác định/ chỉ ra/ liệt kê… một yếu tố trong văn bản.

– Dạng phân tích tác dụng của một yếu tố trong văn bản.

2Đọc hiểu văn bản thơ1 – Thể thơ và đặc điểm thi luật của thể thơ

2 – Từ ngữ, hình ảnh

3 – Tình cảm, cảm xúc

4 – Nhan đề, kết cấu

5 – Đề tài, chủ đề

Mỗi đơn vị kiến thức chủ yếu xoay quanh 3 dạng:
3Đọc hiểu văn bản truyện1 – Ngôi kể

2 – Chi tiết, sự kiện

3 – Ngôn ngữ truyện

4 – Nhân vật

5 – Đề tài, chủ đề

– Dạng tìm kiếm/ xác định/ chỉ ra/ liệt kê… một yếu tố trong văn bản.
4Đọc hiểu văn bản kịch1 – Xung đột

2 – Nhân vật

3 – Hành động

4 – Lời thoại

5 – Tư tưởng

– Dạng lí giải/ nêu cách hiểu/ nêu ý nghĩa của một yếu tố trong văn bản.
5Đọc hiểu văn bản nghị luận1 – Luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng

2 – Cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày chủ quan

3 – Thái độ, tình cảm của tác giả

– Dạng nhận xét, đánh giá về một yếu tố trong văn bản.
6Đọc hiểu văn bản thông tin1 – Phương thức biểu đạt

2 – Nhan đề, sapo

3 – Thông tin cơ bản

4 – Cách trình bày thông tin, mạch kết nối thông tin

5 – Yếu tố miêu tả, biểu cảm

7Vận dụng nội dung từ văn bản1 – Thông điệp, bài học

2 – Nêu suy nghĩ về một vấn đề liên quan đến văn bản

3 – Đồng tình hoặc không đồng tình về một ý kiến được nêu trong/ liên quan đến văn bản

Mỗi đơn vị kiến thức chủ yếu xoay quanh 2 dạng:

– Dạng trình bày, liệt kê suy nghĩ/ ý kiến.

– Dạng trình bày suy nghĩ/ ý kiến và lí giải.

II. Cách làm phần đọc hiểu thi vào 10 môn Ngữ Văn 2026

Trong bài thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT, với tổng thời gian làm bài là 120 phút, em nên làm phần Đọc – hiểu trong tối đa 30 phút, làm lần lượt từng câu theo đúng thứ tự như trong đề, với quy trình 5 bước như sau:

Thứ tựThao tác thực hiệnThời gian
Bước 1Đọc lướt văn bản, nắm bắt nội dung bao quát.2 – 4 phút
Bước 2Trả lời những câu hỏi đầu tiên (những câu nhận biết):

– Đọc kĩ từng câu hỏi, xác định yêu cầu.

– Đọc lại kĩ phần văn bản trong phạm vi để hỏi để tìm câu trả lời.

– Viết câu trả lời.

5 – 7 phút
Bước 3Trả lời những câu hỏi ở giữa (những câu thông hiểu):

– Đọc kĩ từng câu hỏi, xác định yêu cầu, xác định dạng đề.

– Đọc lại kĩ phần văn bản trong phạm vi để hỏi.

– Vận dụng kiến thức có liên quan và suy nghĩ cá nhân để có câu trả lời.

– Viết câu trả lời.

7 – 10 phút
Bước 4Trả lời câu hỏi cuối (câu vận dụng):

– Đọc kĩ câu hỏi, xác định yêu cầu, xác định dạng đề.

– Dựa vào nội dung đã hiểu được từ văn bản kết hợp với suy nghĩ cá nhân, trải nghiệm thực tế để tìm ý cho câu trả lời.

– Viết câu trả lời theo dàn ý đã lập.

5 – 7 phút
Bước 5Kiểm tra lại, chỉnh sửa nếu cần.

(Bước này có thể thực hiện sau khi hoàn thiện cả bài thi)

1 – 3 phút
5 bướcĐọc nhanh → Xác định dạng→ Tìm đúng chỗ → Trả lời đúng kiểu → Soát lại25 – 30 phút

Lưu ý: Đối với cấu trúc đề thi của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, em nên làm lần lượt từng phần như trong đề. Theo đó, khi làm Đọc hiểu ở mỗi phần, em hãy áp dụng các bước làm bài tương tự như bảng trên.

III. Nguyên tắc làm phần thi đọc hiểu đề thi vào 10 Ngữ Văn 2026

Khi trả lời câu hỏi đọc hiểu, em hãy áp dụng 3 nguyên tắc sau:

1. Làm từ dễ đến khó

→ Em nên làm theo đúng trình tự các câu hỏi trong đề vì đó cũng là trình tự từ dễ đến khó, phù hợp để em căn giờ làm bài.

2. Đề hỏi gì trả lời đó

→ Em cần đọc kĩ đề, xác định đúng yêu cầu của đề và chỉ tập trung trả lời đúng, đủ những gì đề hỏi.

3. Trả lời đến đâu kiểm điểm đến đó

→ Khi câu trả lời có nhiều ý nhỏ, em cần:

✓ Trình bày rõ ràng từng ý, hết ý này đến ý khác.

✓ Thể hiện trình tự ý bằng các từ/ cụm từ chỉ báo số thứ tự (thứ nhất, thứ hai, thứ ba…) hoặc các từ/ cụm từ chuyển ý (trước tiên, bên cạnh đó, không chỉ vậy, cuối cùng…)

Hy vọng hướng dẫn cách làm phần đọc hiểu thi vào 10 môn Ngữ Văn 2026 ở trên đã giúp các em nắm rõ cấu trúc đề thi, các dạng câu hỏi thường gặp cũng như quy trình làm bài hiệu quả để tối ưu điểm số.

Để ôn luyện phần Đọc hiểu hiệu quả hơn và bứt phá điểm số môn Ngữ Văn trong kỳ thi vào lớp 10, các em có thể tham khảo bộ sách Tăng Tốc 9+ Ôn Thi Vào Lớp 10 Môn Ngữ Văn của TKbooks. Bộ sách tổng hợp đầy đủ kiến thức trọng tâm, hướng dẫn phương pháp làm bài chi tiết, hệ thống dạng đề thường gặp cùng nhiều bài luyện tập bám sát cấu trúc đề thi mới nhất, giúp học sinh tự tin chinh phục mục tiêu 9+ môn Văn.

Combo Tăng Tốc 9+ Ôn Thi Vào Lớp 10 Môn Ngữ Văn
Combo Tăng Tốc 9+ Ôn Thi Vào Lớp 10 Môn Ngữ Văn

Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1QMwNWhc56cBA3OApP5valgFkADa2KMkL/view?usp=sharing

TKBooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 9 hàng đầu tại Việt Nam!

Tkbooks.vn

Share

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *