Soạn văn Lai Tân lớp 8 ngắn nhất Kết nối tri thức PDF

Soạn văn Lai Tân lớp 8 ngắn nhất Kết nối tri thức PDF

Soạn văn Lai Tân lớp 8 ngắn nhất Kết nối tri thức giúp các em học sinh trả lời đầy đủ các câu hỏi trong sách giáo khoa, từ phần Trước khi đọc, Đọc văn bản đến Sau khi đọc và Viết kết nối với đọc. Qua những lời giải ngắn gọn, dễ hiểu, các em sẽ nắm được nội dung, nghệ thuật trào phúng của bài thơ Lai Tân (Hồ Chí Minh), đồng thời chuẩn bị bài học hiệu quả trước khi đến lớp.

Mời các em tham khảo!

I. Soạn văn Lai Tân lớp 8 tác giả tác phẩm

1. Tập thơ “Nhật ký trong tù”

– Hoàn cảnh sáng tác:

Tháng 8/1942, Nguyễn Ái Quốc lấy tên là Hồ Chí Minh lên đường sang Trung Quốc nhưng bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt tại Túc Vinh, Quảng Tây (Trung Quốc). Suốt 14 tháng ở tù, Hồ Chí Minh đã chịu rất nhiều cực khổ. Trong thời gian này, Người đã sáng tác tập “Nhật ký trong tù” với 133 bài thơ bằng chữ Hán.

Tác giả Hồ Chí Minh
Tác giả Hồ Chí Minh

– Giá trị nội dung:

+ Tác phẩm phản ánh chân thực hiện thực bất công, thối nát và sự tàn bạo của chế độ nhà tù Tưởng Giới Thạch.

+ Tác phẩm cũng là bức chân dung tinh thần về con người Hồ Chí Minh: dù sống trong cảnh tù đày vẫn nồng nàn yêu nước, luôn trăn trở, suy nghĩ về vận mệnh của dân tộc; bản lĩnh, kiên cường, lạc quan trước mọi khó khăn, gian khổ; tâm hồn thiết tha với thiên nhiên, cuộc sống và con người.

– Giá trị nghệ thuật:

“Nhật ký trong tù” vừa đậm chất cổ điển vừa vô cùng hiện đại. Chất cổ điển thể hiện ở việc sử dụng thể thơ Đường mà chủ yếu là thơ thất ngôn tứ tuyệt; ở bút pháp, thi liệu; tình cảm dành cho thiên nhiên, phong thái ung dung, tự tại của nhân vật trữ tình. Chất hiện đại thể hiện ở tinh thần của người chiến sĩ cách mạng luôn hướng về tương lai, hướng về những điều tốt đẹp của cuộc sống.

Tập thơ Nhật Ký Trong Tù của Hồ Chí Minh
Tập thơ Nhật Ký Trong Tù của Hồ Chí Minh

2. Tác phẩm “Lai Tân”

– “Lai Tân” là bài thơ thứ 96 của tập “Nhật ký trong tù”, Bác sáng tác tại Lai Tân, trên hành trình chuyển lao từ Thiên Giang đến Liễu Châu.

– Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

II. Soạn văn Lai Tân lớp 8 ngắn nhất

1. Đặc điểm của thơ trào phúng trong văn bản Lai Tân

– Nội dung:

+ Bài thơ làm nổi bật mâu thuẫn giữa sự “bình yên” bên ngoài và sự thối nát tận gốc rễ của chế độ nhà tù của Tưởng Giới Thạch ở Trung Quốc trong thời điểm Hồ Chí Minh bị bắt.

– Nghệ thuật:

+ Tác giả đã xây dựng thành công những nhân vật mang tính điển hình: ban trưởng nhà lao, cảnh trưởng, huyện trưởng.

+ Giọng thơ hài hước, chế giễu đem đến tiếng cười chua xót cho độc giả trước những bất công, ngang trái của cuộc đời.

2. Đọc hiểu văn bản Lai Tân

2.1. Ba câu đầu – Hiện trạng nhà tù ở Trung Quốc

– Hai câu thơ kể lại hiện thực hoạt động của nhà giam ở Lai Tân. Những kẻ cầm quyền được kể theo thứ tự từ thấp lên cao. Đó là những người thực thi pháp luật nhưng lại ngang nhiên vi phạm luật pháp một cách công khai, trắng trợn:

Giam phòng ban trưởng thiên thiên đổ,

Cảnh trưởng tham thôn giải phạm tiền;

(Ban trưởng nhà lao ngày ngày đánh bạc,

Cảnh trưởng tham lam ăn tiền phạm nhân bị áp giải)

– Đầu tiên là “ban trưởng” (chức quan coi ngục) công khai biến nhà giam thành sới bạc. Hoạt động đó không chỉ diễn ra một lần hay trong một ngày, mà diễn ra hàng ngày (thiên thiên đổ) khiến việc đánh bạc trong nhà tù đã trở thành điều vô cùng bình thường. Hiện thực này cũng được Bác khắc họa trong bài thơ “Đánh bạc”:

Đánh bạc ở ngoài quan bắt tội

Trong tù đánh bạc được công khai

Vào tù con bạc ăn năn mãi:

Sao trước không vô quách chốn này.

– Người thứ hai được nhắc đến là cảnh sát trưởng với chiêu trò “ăn bẩn” tiền của phạm nhân: “Cảnh trưởng tham thôn giải phạm tiền”. Thay vì thực thi nghiêm phép luật, hắn lại lợi dụng chức vụ của mình để kiếm chác. Hắn biến nơi thực thi pháp luật một cách công bằng nhất thành nơi hôi hám, bất công nhất. Ở đó, phạm nhân phải nộp tiền cho hắn thì mới được yên ổn.

– Người thứ ba là huyện trưởng – người luôn “chong đèn” để làm việc. Hình ảnh tưởng chừng rất mẫn cán của hắn tạo giá trị châm biếm cho câu thơ: “Chong đèn, huyện trưởng làm công việc”. Hành động “chong đèn” ấy mang đến nhiều cách hiểu vô cùng thú vị:

+ Có thể hắn đang “chong đèn” để hút thuốc phiện.

+ Cũng có thể hắn vô cùng mẫn cán, làm việc “thâu đêm suốt sáng” nhưng lại rất quan liêu, không nắm được tình hình thực tế của cấp dưới. Cũng có thể, huyện trưởng cũng biết tất cả nhưng cố tình nhắm mắt làm ngơ.

Dù hiểu theo cách nào ta cũng thấy hình ảnh huyện trưởng cũng thật châm biếm, hài hước.

→ Từ tên cai ngục đến cảnh trưởng, huyện trưởng đều thờ ơ, quan liêu, vô trách nhiệm, chìm ngập trong tệ nạn. Qua đó, tác giả đã phơi bày rất chân thực về chế độ nhà tù Tưởng Giới Thạch.

2.2. Một câu cuối – Tiếng cười phê phán nhẹ nhàng, sâu cay

– Câu kết tạo nên bước ngoặt cho bài thơ. Đó không phải là một lời phê phán sự thối nát, vô trách nhiệm của hệ thống cầm quyền mà lại là kết luận đầy bất ngờ:

Lai Tân y cựu thái bình thiên

(Trời đất Lai Tân vẫn thái bình)

– Từ “thái bình” được coi là nhãn tự, tạo nên cái kết bất ngờ và giá trị trào phúng cho bài thơ. Hóa ra, chuyện đánh bạc trong tù, ăn tiền đút lót của phạm nhân, thậm chí hút thuốc phiện của huyện trưởng đều là chuyện rất bình thường ở Lai Tân. Bên ngoài là “thái bình” đấy nhưng bên trong lại thối nát, mục ruỗng vô cùng.

→ Chỉ bằng một câu thơ, tác giả đã lật tung sự thối nát ẩn chứa trong vỏ bọc “thái bình” của nhà tù Lai Tân nói riêng và chế độ nhà tù Trung Quốc thời Tưởng Giới Thạch. Đó là một cái kết đầy bất ngờ, độc đáo và thú vị.

Bối cảnh trong nhà giam của bài thơ Lai Tân
Bối cảnh trong nhà giam của bài thơ Lai Tân

>>> Tải bài soạn văn Lai Tân lớp 8 ngắn nhất dưới dạng file PDF miễn phí tại đây!

III. Soạn văn Lai Tân lớp 8 và trả lời câu hỏi trong SGK trang 85, 86

1. Trả lời câu hỏi Trước khi đọc:

Câu 1. Bác Hồ (Nguyễn Ái Quốc, Hồ Chí Minh) đã bôn ba khắp năm châu bốn biển để tìm con đường cứu nước. Kể tên một số nơi Bác đã từng đặt chân tới.

Trả lời:

Trong hành trình tìm đường cứu nước, Bác Hồ đã đặt chân đến nhiều quốc gia trên thế giới như: Pháp, Anh, Mỹ, Nga (Liên Xô), Trung Quốc,…

Câu 2. Nêu tên một số bài thơ của Hồ Chí Minh mà em biết.

Trả lời:

Một số bài thơ tiêu biểu của Hồ Chí Minh là: Cảnh khuya, Rằm tháng giêng, Ngắm trăng, Đi đường, Tức cảnh Pác Bó, Chiều tối,…

2. Trả lời câu hỏi Trong khi đọc:

2.1. Theo dõi: Vị trí và lời nói của các nhân vật.

Trả lời:

Các nhân vật trong bài thơ gồm ban trưởng nhà giam, cảnh trưởng và huyện trưởng. Đây đều là những người có chức quyền trong bộ máy cai trị ở Lai Tân, được nhắc đến theo thứ tự từ chức vụ thấp đến cao.

Bài thơ không có lời thoại trực tiếp của các nhân vật mà chủ yếu miêu tả những việc làm thường ngày của họ.

2.2. Theo dõi: Hành động của các nhân vật.

Trả lời:

– Ban trưởng nhà giam: Ngày ngày đánh bạc.

– Cảnh trưởng: Tham lam, nhận tiền của phạm nhân bị áp giải.

– Huyện trưởng: Chong đèn làm công việc.

→ Những hành động trên cho thấy sự tha hóa, tham lam và vô trách nhiệm của những kẻ có chức quyền trong bộ máy cai trị ở Lai Tân.

3. Trả lời câu hỏi Sau khi đọc:

Câu 1. Bài thơ Lai Tân thuộc thể thơ nào? Nêu những dấu hiệu giúp em nhận biết được điều đó.

Trả lời:

Bài thơ Lai Tân thuộc thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Dấu hiệu nhận biết:

– Bài thơ gồm 4 câu, mỗi câu có 7 chữ (theo nguyên tác).

– Bài thơ được viết theo kết cấu của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

– Ngôn ngữ thơ cô đọng, hàm súc, có cách gieo vần và tuân thủ quy luật của thơ Đường.

Câu 2. Em hãy cho biết mục đích những việc thường làm của ban trưởng nhà giam và cảnh trưởng. Căn cứ vào đâu em khẳng định như vậy?

Trả lời:

– Ban trưởng nhà giam ngày ngày đánh bạc nhằm thỏa mãn thú vui cá nhân, không quan tâm đến trách nhiệm quản lí nhà tù.

– Cảnh trưởng lợi dụng chức quyền để nhận tiền của phạm nhân, nhằm trục lợi cho bản thân.

Căn cứ vào hai câu thơ:

“Ban trưởng nhà lao chuyên đánh bạc,

Giải người, cảnh trưởng kiếm ăn quanh;”

→ Những việc làm trên cho thấy sự tham lam, tha hóa và coi thường pháp luật của những người có trách nhiệm thực thi pháp luật.

Câu 3. Phải chăng sau khi kể những thói xấu của ban trưởng và cảnh trưởng, tác giả muốn dành lời khen cho huyện trưởng vì đã làm việc chăm chỉ? Em thử suy đoán huyện trưởng “chong đèn” để làm việc gì.

Trả lời:

Tác giả không thực sự muốn khen ngợi huyện trưởng làm việc chăm chỉ mà đang sử dụng cách nói mỉa mai, châm biếm.

Hình ảnh huyện trưởng “chong đèn” có thể được hiểu theo nhiều cách:

– Huyện trưởng chong đèn để làm việc nhưng lại quan liêu, không quan tâm đến những hành vi sai trái của cấp dưới.

– Huyện trưởng có thể biết những việc làm sai trái nhưng cố tình làm ngơ.

– Cũng có thể huyện trưởng chong đèn để thực hiện những việc không chính đáng, thay vì giải quyết công việc chung.

→ Qua đó, tác giả kín đáo phê phán sự quan liêu, vô trách nhiệm của người đứng đầu bộ máy cai trị ở Lai Tân.

Câu 4. Giọng điệu trào phúng của câu thơ thứ ba có gì khác biệt so với hai câu thơ đầu?

Trả lời:

– Hai câu thơ đầu có giọng điệu trào phúng trực tiếp, thể hiện qua việc kể những hành động sai trái của ban trưởng nhà giam và cảnh trưởng.

– Câu thơ thứ ba có giọng điệu trào phúng kín đáo, nhẹ nhàng hơn. Tác giả sử dụng hình ảnh huyện trưởng “chong đèn” làm việc, tưởng như đang khen ngợi nhưng thực chất là để mỉa mai sự quan liêu, vô trách nhiệm.

→ Sự khác biệt này khiến tiếng cười trào phúng trở nên sâu sắc, thâm thúy hơn.

Câu 5. Các nhân vật trong bài thơ Lai Tân thuộc thành phần nào trong xã hội? Hãy làm rõ dụng ý của tác giả khi nhắm vào nhóm đối tượng này.

Trả lời:

Các nhân vật trong bài thơ Lai Tân đều thuộc tầng lớp quan chức trong bộ máy cai trị của chính quyền Tưởng Giới Thạch, gồm ban trưởng nhà giam, cảnh trưởng và huyện trưởng.

Dụng ý của tác giả:

– Phơi bày những hành vi tham lam, tha hóa và vô trách nhiệm của những người có chức quyền.

– Chỉ ra nghịch lí: Những người có nhiệm vụ giữ gìn trật tự, thực thi pháp luật lại chính là những kẻ vi phạm pháp luật.

– Qua đó, phê phán bộ máy cai trị mục nát, bất công của chính quyền Tưởng Giới Thạch.

Câu 6. Theo em, nội dung câu kết có mâu thuẫn với nội dung của các câu thơ trước không? Vì sao?

Trả lời:

Câu kết “Trời đất Lai Tân vẫn thái bình” có sự mâu thuẫn đầy dụng ý với nội dung của ba câu thơ trước.

– Ba câu thơ đầu phản ánh thực trạng thối nát của bộ máy cai trị ở Lai Tân: ban trưởng đánh bạc, cảnh trưởng tham lam, huyện trưởng quan liêu.

– Câu thơ cuối lại khẳng định Lai Tân vẫn “thái bình”, trong khi thực tế xã hội đang đầy rẫy những điều bất công, tiêu cực.

→ Sự mâu thuẫn ấy tạo nên tiếng cười trào phúng sâu cay. Tác giả sử dụng từ “thái bình” với ý nghĩa mỉa mai để vạch trần bộ mặt giả tạo, mục ruỗng của bộ máy cai trị ở Lai Tân.

4. Viết kết nối với đọc:

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) làm rõ chất trào phúng nhẹ nhàng mà sâu cay của bài thơ Lai Tân qua lời nhận xét: “Trời đất Lai Tân vẫn thái bình”.

Bài làm tham khảo (9 câu):

Bài thơ Lai Tân của Hồ Chí Minh thể hiện chất trào phúng nhẹ nhàng mà sâu cay, đặc biệt qua câu thơ “Trời đất Lai Tân vẫn thái bình”. Ba câu thơ đầu đã phơi bày những hành vi sai trái của các quan chức trong bộ máy cai trị ở Lai Tân. Ban trưởng nhà giam ngày ngày đánh bạc, cảnh trưởng tham lam kiếm tiền từ phạm nhân, còn huyện trưởng thì chong đèn làm việc. Những người có trách nhiệm giữ gìn trật tự, thực thi pháp luật lại chính là những kẻ tha hóa, vô trách nhiệm. Thế nhưng, câu thơ cuối lại khẳng định “Trời đất Lai Tân vẫn thái bình”, tạo nên một nghịch lí đầy mỉa mai. Hai chữ “thái bình” không mang ý nghĩa ca ngợi mà nhằm châm biếm hiện thực xã hội mục nát. Tác giả không trực tiếp lên án gay gắt mà sử dụng giọng điệu bình thản, nhẹ nhàng để làm nổi bật sự đối lập giữa vẻ ngoài yên ổn và thực tế thối nát bên trong. Chính cách nói ngược đầy thâm thúy ấy đã tạo nên tiếng cười trào phúng sâu cay, vạch trần bộ mặt giả tạo của chính quyền Tưởng Giới Thạch. Qua bài thơ, người đọc cảm nhận được tài năng nghệ thuật và cái nhìn sắc sảo của Hồ Chí Minh trước những bất công trong xã hội.

IV. Tổng kết bài soạn văn Lai Tân lớp 8

1. Tổng kết về nghệ thuật

– Tác giả rất khéo léo và tinh tế khi lựa chọn các nhân vật mang tính “đại diện” cho chế độ chính quyền Tưởng Giới Thạch thời điểm đó.

– Cách miêu tả tỉ mỉ, tinh tế, phơi bày bộ mặt thật của chế độ nhà tù Tưởng Giới Thạch.

– Điểm nhấn, bước ngoặt bất ngờ ở câu thơ cuối tạo nên tiếng cười nhẹ nhàng nhưng vô cùng sâu cay.

2. Tổng kết về nội dung

– Bài thơ phơi bày thực trạng đen tối, thối nát của xã hội Trung Quốc những năm 40 của thế kỷ XX bên trong cái vỏ bọc yên ấm, tốt lành. Đồng thời, qua bài thơ, độc giả có thể cảm nhận được cái nhìn đầy thâm thúy và sâu sắc của tác giả về hiện thực xã hội Trung Quốc thời điểm đó.

Hy vọng bài soạn văn Lai Tân lớp 8 ngắn nhất Kết nối tri thức ở trên đã giúp các em trả lời đầy đủ các câu hỏi trong sách giáo khoa và hiểu rõ nội dung, nghệ thuật trào phúng đặc sắc của bài thơ.

Để học tốt môn Ngữ văn 8 và ghi nhớ kiến thức một cách khoa học, các em có thể tham khảo cuốn sách Làm Chủ Kiến Thức Ngữ Văn Bằng Sơ Đồ Tư Duy Lớp 8 Tập 1. Với phương pháp hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy trực quan, cuốn sách sẽ là tài liệu hỗ trợ hữu ích giúp các em ôn tập, củng cố kiến thức và nâng cao hiệu quả học tập.

Bìa 3D Làm Chủ Kiến Thức Ngữ Văn Bằng Sơ Đồ Tư Duy Lớp 8 Tập 1
Bìa 3D Làm Chủ Kiến Thức Ngữ Văn Bằng Sơ Đồ Tư Duy Lớp 8 Tập 1

Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1IW8jEFiXWUJSeF7YEEO0N8c3p_ChO1Gw/view?usp=sharing

Bên cạnh môn Ngữ văn, để học tốt và củng cố kiến thức toàn diện các môn học quan trọng trong chương trình lớp 8, các em có thể tham khảo thêm bộ sách Làm Chủ Kiến Thức Bằng Sơ Đồ Tư Duy Lớp 8 với các đầu sách:

Với phương pháp học tập bằng sơ đồ tư duy trực quan, bộ sách giúp các em hệ thống hóa kiến thức, ghi nhớ những nội dung trọng tâm và ôn tập hiệu quả hơn. Đây sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích để các em xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc, tự tin chinh phục các bài kiểm tra và đạt kết quả tốt trong năm học lớp 8.

TKbooks.vn

Share

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *