Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Cách viết đoạn văn nghị luận văn học về thơ thi vào 10
Cách viết đoạn văn nghị luận văn học về thơ thi vào 10 sao cho sâu sắc, truyền cảm và đạt điểm tối đa luôn là thử thách lớn đối với nhiều học sinh lớp 9. Khác với văn xuôi, thơ ca đòi hỏi các em không chỉ hiểu nội dung mà còn phải biết “gọi tên” và phân tích các tín hiệu nghệ thuật như thể thơ, từ ngữ, hình ảnh hay các biện pháp tu từ.
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho các em một cẩm nang toàn diện: từ việc phân loại 5 dạng đề thường gặp, xây dựng dàn ý chuẩn chỉnh, cho đến các công thức diễn đạt thực chiến và bài văn mẫu trực quan, giúp các em tự tin chinh phục mọi cấu trúc đề thi và bứt phá điểm số trong kỳ thi vào 10 sắp tới.
Mời các em tham khảo!
I. Các dạng đề viết đoạn văn nghị luận về thơ thường gặp
| Thể | Các dạng đề |
Thơ | Dạng 1: Phân tích đoạn trích thơ |
| Dạng 2: Phân tích nội dung chủ đề của văn bản thơ | |
| Dạng 3: Phân tích tình cảm/ cảm xúc/ tâm trạng được thể hiện trong văn bản thơ | |
| Dạng 4: Phân tích hình ảnh/ hình tượng trong văn bản thơ | |
| Dạng 5: Phân tích đặc sắc nghệ thuật của văn bản thơ |
II. Cách viết đoạn văn nghị luận văn học về thơ thi vào 10
Dạng 1: Phân tích đoạn trích thơ
| Phần | Dàn ý | Gợi ý diễn đạt |
Mở đoạn | Viết bằng 1 – 2 câu ngắn gọn, nêu được: – Tên văn bản, vị trí của đoạn trích cần phân tích. – Tên tác giả. – Nội dung chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích (không bắt buộc). | Cách 1: Đoạn thơ A trong tác phẩm B của tác giả C đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với bạn đọc. Cách 2: Đến với tác phẩm B của tác giả C, bạn đọc vô cùng ấn tượng với đoạn trích A. Cách 3: Trong đoạn trích A của tác phẩm B, tác giả C đã thành công thể hiện một chủ đề ấn tượng thông qua những nét nghệ thuật đặc sắc. Cách 4: “Thơ là thơ, đồng thời là họa, là nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng” (Sóng Hồng) và ở đoạn trích A trong tác phẩm B, bạn đọc đã có dịp khám phá và cảm nhận những nét “chạm khắc” thật [độc đáo/ thú vị/ đặc sắc/ cuốn hút…] của tác giả C. |
Thân đoạn | Cách 1: Phân tích lần lượt từng câu thơ | Dựa vào những hình ảnh được khắc hoạ và những cảm xúc được bộc lộ trong đoạn trích để chia đoạn trích thành các phần liên tiếp, mỗi phần gồm 1 hoặc 1 vài câu thơ. |
| Ý 1: Phân tích phần 1 (đi từ hình thức nghệ thuật đến nội dung ý nghĩa) – Hình thức nghệ thuật: vần, nhịp, từ ngữ, biện pháp tu từ… – Nội dung: + Đặc điểm của hình ảnh + Tình cảm, cảm xúc được bộc lộ + Thông điệp được truyền tải | Trước tiên, [số lượng những câu sẽ phân tích đầu] câu thơ đầu đã mở ra [nội dung chính]: [trích thơ]. Bằng việc sử dụng [nghệ thuật], tác giả A đã tô đậm [nội dung]… Tình cảm được bộc lộ ở đây là [tình cảm, cảm xúc]. | |
| … (Tương tự phân tích các phần tiếp theo) | Diễn đạt tương tự những ý trên. | |
| Ý cuối: Phân tích phần cuối (đi từ hình thức nghệ thuật đến nội dung ý nghĩa) – Hình thức nghệ thuật: vần, nhịp, từ ngữ, biện pháp tu từ… – Nội dung: + Đặc điểm của hình ảnh + Tình cảm, cảm xúc được bộc lộ + Thông điệp được truyền tải | Cuối cùng, khép lại đoạn thơ là những lời chân thành, sâu sắc: [trích thơ]. Bạn đọc cảm nhận được ở đây là [nội dung] bởi cách tác giả sử dụng [nghệ thuật]. | |
| Cách 2: Phân tích nội dung, nghệ thuật | Chia thân đoạn thành 2 ý chính: nội dung chủ đề (của cả đoạn thơ) và hình thức nghệ thuật (của cả đoạn thơ) | |
| Ý 1: Phân tích nội dung chủ đề của cả đoạn thơ – Nêu chủ đề của đoạn thơ – Phân tích các yếu tố thể hiện chủ đề: + Chỉ ra và phân tích đặc điểm của những hình ảnh/ hình tượng được khắc họa trong đoạn thơ. + Chỉ ra và phân tích những tình cảm, cảm xúc được bộc lộ trong đoạn thơ. + Nêu thông điệp của đoạn thơ, tư tưởng của tác giả. Lưu ý: Phân tích đến yếu tố nào, em cần trích từ ngữ, câu thơ tương ứng, bám sát vào từ ngữ trong thơ để triển khai nội dung.
| Trước tiên, chủ đề của đoạn thơ là [nêu chủ đề]. Chủ đề ấy được thể hiện qua hệ thống hình ảnh [liệt kê các hình ảnh chính]. [Hình ảnh 1] hiện lên với những nét khắc hoạ sinh động: [trích câu thơ miêu tả hình ảnh]. Đó là [tên hình ảnh 1] [đặc điểm của hình ảnh 1]… [Tương tự phân tích những hình ảnh còn lại]. Cảm nhận từng dòng thơ, ta còn nhận ra ở đó là tiếng lòng [tình cảm, cảm xúc] của [nhân vật trữ tình] dành cho [đối tượng hướng đến]. Từ đây, đoạn thơ truyền đi thông điệp về [thông điệp]… | |
| Ý 2: Phân tích đặc sắc nghệ thuật của cả đoạn thơ – Thể thơ, vần, nhịp và tác dụng của chúng trong việc thể hiện nội dung chủ đề. – Giọng điệu và tác dụng của giọng điệu trong việc thể hiện nội dung chủ đề. – Ngôn ngữ thơ và tác dụng của ngôn ngữ thơ trong việc thể hiện nội dung chủ đề. – Cách sử dụng biện pháp tu từ và tác dụng trong việc thể hiện nội dung chủ đề. Lưu ý: – Trên đây là 4 yếu tố nghệ thuật cơ bản có thể khai thác được ở mọi đoạn thơ. Trong từng đoạn thơ cụ thể, em nên chọn lọc khoảng 3 yếu tố đặc sắc nhất để phân tích. – Ngoài ra, trong một số đoạn thơ, em có thể khai thác những yếu tố nghệ thuật khác như nghệ thuật dựng cảnh, các thủ pháp, bút pháp nghệ thuật… | Đoạn thơ để lại ấn tượng trong lòng bạn đọc còn là bởi những nét nghệ thuật đặc sắc. [Thể thơ] với nhịp điệu [đặc điểm của nhịp điệu] và cách gieo vần [đặc điểm cách gieo vần] đã nhịp nhàng truyền tải một nội dung [gần gũi/ ý nghĩa/ sâu sắc…]. Giọng thơ [đặc điểm của giọng điệu], càng đọc càng [thấm thía, xúc động…]. Không những thế, tác giả còn khéo léo sử dụng những biện pháp tu từ [liệt kê các biện pháp], giúp đoạn thơ tăng sức gợi hình, gợi cảm và giàu nhạc điệu… | |
| Kết đoạn | Viết bằng 1 – 2 câu ngắn gọn: – Khẳng định lại những đặc sắc của đoạn thơ. – Liên hệ, mở rộng hoặc nêu ấn tượng cá nhân về đoạn thơ. | Cách 1: Như vậy, bằng những nét nghệ thuật đặc sắc, tác giả C đã thành công khắc hoạ một chủ đề gần gũi mà sâu sắc, đem đến đoạn trích A trong thi phẩm B giàu ý nghĩa đối với bạn đọc. Cách 2: [2 – 3 từ khái quát về đoạn trích], đoạn trích A trong tác phẩm B cứ như vậy đã khắc sâu ấn tượng trong lòng bạn đọc, để mỗi chúng ta luôn nhớ về trang viết của tác giả C với tất cả sự trân trọng, yêu mến, nâng niu. Cách 3: Gấp lại trang thơ B, trong tôi vẫn thổn thức những suy nghĩ về [cảm nhận cá nhân]. Cách 4: Lật giở trang thơ của tác giả C, bất giác tôi nghĩ tới một câu nói/ nhận định/ câu thơ: [trích dẫn phù hợp]. |
♦ Ví dụ dạng 1: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn (3) của văn bản sau:
Ý nghĩ về thành phố lúc vào xuân
(Trích)
(1) Hàng trăm năm đã nên bãi sa bồi
Hàng ngàn năm đã nên làng nên xóm
Hàng vạn năm đã nên thành phố lớn
Qua bao đời thành phố có nhà tôi
(2) Căn phòng tôi ở giữa thành phố lớn
Nho nhỏ và ẩn khuất bên trong
Nhưng mùa xuân độ lượng công bằng
Xuân đã đến, tôi nhận vào tất cả
Tôi nghe tiếng rì rào trong kẽ lá
Tiếng mùa xuân đang chuyển nhựa lên cành
Tôi nhìn ra bất chợt một màu xanh
Làm trẻ lại những con đường phố xá
Ngạt ngào hương, ngạt ngào hương trong gió
Xuân đi qua vắng trán những ngôi nhà
Sớm xuân này mặt đất đầy hoa
Những gương mặt rạng ngời sau cửa kính […]
(3) Sẽ có ngày tóc tôi trắng như bông
Đi giữa dòng người, đi giữa tháng năm
Mà thành phố vẫn xanh như thế đó
Lòng tôi lại yếu mềm như trẻ nhỏ
Khao khát đi, hồi hộp mỗi khi về.
(Xuân Quỳnh, Không bao giờ là cuối, NXB Hội Nhà văn, 2021, tr.170)
Bài làm (cách 1)
[Mở đoạn] Đoạn thơ cuối trong thi phẩm “Ý nghĩ về thành phố lúc vào xuân” của tác giả Xuân Quỳnh đã để lại thật nhiều ấn tượng trong lòng bạn đọc. [Thân đoạn – phân tích 3 câu đầu] Với cảm hứng liên tưởng, hình dung về tương lai, đoạn thơ đã mở ra viễn cảnh nhiều năm về sau của “tôi” và “thành phố” “tôi” yêu: “Sẽ có ngày tóc tôi trắng như bông/ Đi giữa dòng người, đi giữa tháng năm/ Mà thành phố vẫn xanh như thế đó. Những câu thơ tám chữ tạo nhịp điệu vừa hài hoà vừa có chút phấn khích. Hình ảnh “tóc tôi trắng như bông” vừa là phép so sánh sinh động. vừa là phép hoàn dụ thể hiện khoảnh khắc tuổi già gõ cửa đời người. Nhưng theo thời gian, nếu như màu trắng đã điểm tô trên mái tóc người thì sắc xanh tươi trẻ vẫn tràn ngập thành phố thân thương. Đó là sắc xanh ẩn dụ cho sự phát triển, cho cuộc sống hạnh phúc, nghĩa là thành phố sẽ vươn lên mãi, văn minh, giàu đẹp. tươi trẻ mãi – một sức sống vĩnh cửu, trường tồn theo thời gian. [Thân đoạn – phân tích 2 câu cuối] Hình dung về viễn cảnh đó, nhà thơ không ngậm ngùi, tiếc nuối mà vô củng tin yêu, tràn đầy niềm hi vọng và hạnh phúc, muốn cất lên lời ca hãn hoan, trìu mến: “Lòng tôi lại yếu mềm như trẻ nhỏ/ Khao khát đi, hồi hộp mỗi khi về” Bằng biện pháp so sánh kết hợp với biện pháp tiểu đối và những từ láy gợi cảm xúc trong hai dòng thơ cuối, nhà thơ Xuân Quỳnh đã thể hiện tinh cảm chân thành, trong trẻo, luôn vẹn nguyên, tròn đẩy, sâu nặng dành cho thành phố quê hương thân thương, yêu dấu. Câu thơ giúp ta nhận ra rằng với một mảnh đất mà ta đủ thương, đủ yêu thì dù ở khoảnh khắc nào của đời người, ta cũng vẫn hướng về đó với tất cả niềm tin yêu trong sáng và chân thành nhất. [Kết đoạn] Quả thực, những vẫn thơ kết của thi phẩm “Ý nghĩ về thành phố lúc vào xuân” tuy nhẹ nhàng mà thật thú vị và sâu sắc, đã gieo vào lòng ta cảm giác thân thương. lạc quan và bình yên quá đỗi!
Bài làm (cách 2)
[Mở đoạn] Đoạn thơ cuối trong thi phẩm “Ý nghĩ về thành phố lúc vào xuân” của tác giả Xuân Quỳnh đã để lại thật nhiều ấn tượng trong lòng bạn đọc với nội dung chủ đề ý nghĩa và những nét nghệ thuật đặc sắc. [Thân đoạn – ý 1] [Ý 1 – nêu chủ đề] Đoạn thơ viết về chủ đề tình yêu, sự gắn bó và tự hảo, tin tưởng đối với sự phát triển, vẻ đẹp của thành phố quê hương. [Ý 1 – phân tích hình ảnh] Chủ đề ấy được thể hiện qua hình ảnh con người và thành phố ở viễn cảnh nhiều năm về sau, trong sự hình dung của nhân vật trữ tình “tôi” với một phép đối lập thú vị: “Sẽ có ngày tóc tôi trắng như bông/ Đi giữa dòng người, đi giữa tháng năm/ Mà thành phố vẫn xanh như thế đó”. Hình ảnh “tóc tôi trắng như bông” vừa là phép so sánh sinh động, vừa là phép hoàn dụ thể hiện khoảnh khắc tuổi giả gõ cửa đời người. Nhưng theo thời gian, nếu như màu trắng đã điểm tô trên mái tóc người thi sắc xanh tươi trẻ vẫn tràn ngập thành phố thân thương. Đó là sắc xanh ẩn dụ cho sự phát triển, cho cuộc sống hạnh phúc, nghĩa là thành phố sẽ vươn lên mãi, văn minh, giàu đẹp, tươi trẻ mãi – một sức sống vĩnh cửu, trường tồn theo thời gian. [Ý 1 – phân tích tình cảm, cảm xúc] Hình dung về viễn cảnh đó, nhà thơ không ngậm ngùi, tiếc nuối mà vô cùng tin yêu, tràn đầy niềm hi vọng và hạnh phúc, muốn cất lên lời ca hân hoan, triu mền: “Lòng tôi lại yếu mềm như trẻ nhỏ/ Khao khát đi, hồi hộp mỗi khi về” Bằng biện pháp so sánh kết hợp với biện pháp tiểu đối và những từ láy gợi cảm xúc trong hai dòng thơ cuối, nhà thơ Xuân Quỳnh đã thể hiện tinh cảm chân thành, trong trẻo, luôn vẹn nguyên, tròn đầy, sâu nặng dành cho thành phố quê hương thân thương, yêu dấu. [Ý 1 – phân tích thông điệp] Từ đó, đoạn thơ truyền đi thông điệp về sự gắn bó, trân trọng đối với quê hương, chưa cần những điều quả lớn lao, chỉ cần trong tim ta luôn trọn vẹn một tình yêu và niềm tin mãnh liệt vào mảnh đất quê hương minh – vậy là đã đủ để sống một cuộc đời hạnh phúc, mãn nguyện. [Thân đoạn – ý 2] Đoạn thơ của thi sĩ Xuân Quỳnh còn gây ấn tượng với bạn đọc bởi những nét nghệ thuật đặc sắc. [Ý 2 – phân tích thể thơ + hình ảnh) Đó là thể thơ tám chữ với nhịp thơ da diết, giàu tinh cảm kết hợp cùng hệ thống hình ảnh phong phủ tạo chiều sâu cảm xúc. [Ý 2 – phân tích cách sử dụng biện pháp tu từ Đặc biệt, cách tác giả sử dụng kết hợp nhiều biện pháp tu từ như so sánh, hoán dụ, điệp ngữ, ẩn dụ, tiểu đối rất độc đáo nhưng không làm mất đi sự hải hoà, tự nhiên cho đoạn thơ. [Kết đoạn] Tất cả, tất cả đã giúp đoạn thơ cuối trong thi phẩm “Ý nghĩ về thành phố lúc vào xuân” của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh thành công khơi gợi trong bạn đọc tình yêu, sự gắn bó, niềm biết ơn sâu sắc với miền đất quê hương thân thương yêu dấu.
Dạng 2: Phân tích nội dung chủ đề của văn bản thơ
| Phần | Dàn ý | Gợi ý diễn đạt |
Mở đoạn | Viết bằng 1 – 2 câu ngắn gọn, nêu được: – Tên văn bản thơ cần phân tích. – Tên tác giả. – Nội dung chủ đề của văn bản thơ. | Cách 1: Văn bản thơ A của tác giả B đã đem đến cho người đọc những cảm nhận sâu sắc về chủ đề [nêu chủ đề]. Cách 2: Bàn về chủ đề [nêu chủ đề], tác phẩm A của nhà thơ B là một trong những trang viết xuất sắc ghi dấu ấn đậm nét trong lòng bạn đọc. Cách 3: [Nêu nội dung chủ đề] luôn là một đề tài lớn trong văn học và điều đó đã được nhà thơ B thể hiện vô cùng thành công qua tác phẩm A. Cách 4: Đến với bài thơ A của tác giả B, người đọc không khỏi xúc động trước chủ đề ý nghĩa: [nêu chủ đề]. |
| Thân đoạn
| Ý 1: Giải thích và nêu cảm nhận chung về chủ đề của bài thơ – Giải thích ngắn gọn ý nghĩa của chủ đề. – Nhận xét khái quát về cách tác giả triển khai chủ đề trong bài thơ (qua những khía cạnh nào?). | Trước hết, chủ đề của tác phẩm hướng đến [giải thích ngắn gọn ý nghĩa chủ đề]. Trong bài thơ này, nhà thơ B đã khéo léo mở ra nhiều khía cạnh khác nhau để làm nổi bật chủ đề ấy. Đó không chỉ là [khía cạnh 1] mà còn là [khía cạnh 2]… |
| Ý 2: Phân tích các khía cạnh/ biểu hiện của chủ đề trong bài thơ – Khía cạnh 1: Nêu rõ khía cạnh 1 là gì; trích dẫn và phân tích các từ ngữ, hình ảnh thơ thể hiện khía cạnh đó. – Khía cạnh 2: Nêu rõ khía cạnh 2 là gì; trích dẫn và phân tích các từ ngữ, hình ảnh thơ thể hiện khía cạnh đó. – … (tương tự với các khía cạnh khác).
Lưu ý: Cần kết hợp phân tích cả yếu tố nghệ thuật đặc sắc (hình ảnh, biện pháp tu từ, giọng điệu…) trực tiếp phục vụ cho việc làm nổi bật từng khía cạnh nội dung. | Cụ thể, khía cạnh đầu tiên của chủ đề được thể hiện qua [nêu tên khía cạnh 1]. Điều này được minh chứng rõ nét qua những câu thơ: [trích thơ]. Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ [tên biện pháp] cùng những từ ngữ giàu sức gợi như [liệt kê từ ngữ] để làm nổi bật [phân tích nội dung]… Không dừng lại ở đó, chủ đề tiếp tục được đào sâu qua [nêu tên khía cạnh 2] với những dòng thơ đầy cảm xúc: [trích thơ]. Qua giọng điệu [đặc điểm giọng điệu] và hình ảnh [tên hình ảnh], người đọc nhận ra tư tưởng sâu sắc mà nhà thơ gửi gắm là [nội dung khía cạnh 2]… | |
| Ý 3: Đánh giá giá trị, ý nghĩa của chủ đề – Ý nghĩa của chủ đề đối với con người, cuộc sống nói chung. – Tấm lòng, tư tưởng của tác giả gửi gắm qua chủ đề đó. | Có thể thấy, chủ đề mà tác phẩm gửi gắm mang giá trị vô cùng sâu sắc, giúp con người nhận ra [ý nghĩa đối với cuộc sống]. Qua đó, ta còn cảm nhận được tấm lòng [đặc điểm tâm hồn/ thái độ] của nhà thơ B đối với cuộc đời. | |
| Kết đoạn | Viết bằng 1 – 2 câu ngắn gọn: – Khẳng định lại giá trị của chủ đề bài thơ. – Nêu bài học hoặc suy nghĩ, ấn tượng sâu sắc nhất của bản thân. | Cách 1: Tóm lại, chủ đề ý nghĩa trong bài thơ A của tác giả B đã để lại những dấu ấn khó phai, nhắc nhở mỗi chúng ta về [bài học/ thông điệp sống]. Cách 2: Như vậy, qua tác phẩm A, nhà thơ B đã thể hiện thành công một chủ đề giàu giá trị nhân văn, khơi dậy trong lòng bạn đọc [cảm xúc/ suy nghĩ] sâu sắc. Cách 3: Có thể khẳng định, chính chủ đề [nêu tên chủ đề] đã làm nên sức sống lâu bền cho bài thơ A của tác giả B trong lòng bao thế hệ độc giả. Cách 4: Khép lại bài thơ A, chủ đề của tác phẩm vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành điểm tựa tinh thần hướng con người tới những điều tốt đẹp. |
Ví dụ dạng 2: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích chủ đề của đoạn trích dưới đây:
Con đã đi rất xa rồi
Ngoảnh nhìn lại vẫn gặp ánh đèn thành phố
Sau cánh rừng, sau cù lao, biển cả
Một ánh đèn sáng đến nơi con
Và lòng con yêu mến, xót thương hơn
Khi con nghĩ đến cuộc đời của mẹ
Khi con nhớ đến căn nhà nhỏ bé
Mẹ một mình đang dõi theo con
[..]
Sao đêm nay se thắt cả lò con
Khi con gặp ánh đèn thành phố
Nơi mẹ sống, mẹ vui buồn, sướng khổ
Chỉ một mình tóc cứ bạc thêm ra
Sao đêm nay khi đã đi xa
Lòng con bỗng bồn chồn quay trở lại
Bên đời mẹ nhọc nhằn dầu dãi
Nỗi mất còn thăm thẳm trong tim
Đời mẹ như bến vắng bên sông
Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió
Như cây tự quên mình trong quả
Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây
Như trời xanh nhẫn nại sau mây
Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm
Con muốn có lời gì đằm thắm
Ru tuổi giả của mẹ tháng năm nay
Đà Nẵng – Hà Nội, 11-1978
(Trích Kính gửi mẹ, Ý Nhi, in trong tập Văn chương một thời để nhớ (Thơ),
NXB văn học, 2006, tr.45)
Bài làm tham khảo
[Mở đoạn) Đoạn trích trong thi phẩm “Kinh gửi mẹ” của tác giả Ý Nhi đã khiến bạn đọc bồi hồi, bởi chủ đề tình cảm yêu thương và lòng biết ơn đối với công lao của mẹ. [Thân đoạn – phân tích hình ảnh] Chủ đề ấy được thể hiện qua hình ảnh trung tâm là người mẹ với cuộc đời thầm lặng nhưng có vẻ đẹp phẩm chất cao quý. Ta xúc động và có phần xót xa trước hình ảnh “mẹ một mình đang dõi theo con” nơi căn nhà nhỏ bé, mẹ chỉ một minh tóc cứ bạc thêm ra. Biết bao nhọc nhằn mẹ từng trải, biết bao vui buồn, sướng khổ” mẹ đã đi qua, tất cả như sống dậy trong sự hình dung của người con xa nhà. Và một cách rất nhịp nhàng, tự nhiên, người con đã nhận thức rõ những phẩm chất cao quý của mẹ: “Đời mẹ như bến vắng bên sông/ Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió/ Như cây tự quên minh trong quả/ Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây/ Như trời xanh nhẫn nại sau mây/ Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm. Một loạt những hình ảnh so sánh “bến vắng bên sông”, “cây tự quên minh trong quả, “trời xanh, con đường nhỏ” vừa cụ thể, sinh động, vừa mang tính khái quát cao, tô đậm tấm lòng yêu thương, sự hi sinh, bao dung vô điều kiện của mẹ dành cho con. Bởi thế, bạn đọc cảm nhận được một cách sâu sắc về tình mẫu tử giản dị mà thật thiêng liêng, cao quý. [Phân tích tình cảm, cảm xúc] Bên cạnh đó, mạch cảm xúc cũng khiến ta nhận ra chủ đề của đoạn thơ. Đi qua từng dòng thơ, người con đã bộc lộ niềm xót thương, sự lo lắng cho người mẹ nơi quê nhà: “Và lòng con yêu mến, xót thương hơn/ Khi con nghĩ đến cuộc đời của mẹ. “Sao đêm nay khi đã đi xa/ Lòng con bỗng bồn chồn quay trở lại” Nhớ về mẹ, con lại càng thấm thía và biết ơn sâu sắc những công lao trời biển của mẹ, để rồi con khao khát được đền đáp công ơn ấy: “Con muốn có lời gì đằm thắm/ Ru tuổi giả của mẹ tháng năm nay. Bởi đã thấu hiểu nên con chẳng dùng vật chất lớn lao để lấp đầy sự trống vắng, con chỉ tha thiết mong được cất lên tiếng nói yêu thương đằm thắm, lời tri ân chân thành từ tận trái tim để ru tuổi già” của mẹ cũng giống như cách mẹ đã âu yểm trong từng lời ru yêu thương cho con thuở trước. [Phân tích những nét đặc sắc nghệ thuật] Tất cả những nội dung đó được truyền tải xúc động thông qua thể thơ tự do. giọng điệu trầm lắng, tha thiết, hệ thống biện pháp tu từ phong phú, gợi hình, gợi cảm. [Đánh giá về chủ đề] Có thể thấy, một chủ đề gần gũi, giàu chất nhân văn đã tạo nên chiều sâu về nội dung cho thi phẩm “Kinh gửi mẹ”. Chủ đề về tinh cảm yêu thương và lòng biết ơn đối với mẹ đã cho thấy tấm lòng biết ơn sâu sắc của tác giả hướng về người mẹ thân yêu, đem đến những thông điệp ý nghĩa cho bạn đọc chúng ta. [Kết đoạn] Gấp lại trang thơ “Kính gửi mẹ” của Ý Nhi, trong tôi vẫn thổn thức những suy nghĩ về vẻ đẹp bình dị mà cao cả, thiêng liêng, bất diệt của tình mẫu tử.
Dạng 3: Phân tích tình cảm/ cảm xúc/ tâm trạng được thể hiện trong văn bản thơ
Để xem chi tiết cách viết dạng đề phân tích tình cảm/ cảm xúc/ tâm trạng được thể hiện trong văn bản thơ, các em hãy tham khảo cuốn Tăng tốc 9+ ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ Văn – Phần Nghị luận xã hội và Nghị luận văn học từ trang 183 đến trang 187 nhé!
Dạng 4: Phân tích hình ảnh/ hình tượng trong văn bản thơ
Để xem chi tiết cách viết dạng đề phân tích hình ảnh/ hình tượng trong văn bản thơ, các em hãy tham khảo cuốn Tăng tốc 9+ ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ Văn – Phần Nghị luận xã hội và Nghị luận văn học từ trang 188 đến trang 191 nhé!
Dạng 5: Phân tích đặc sắc nghệ thuật của văn bản thơ
Để xem chi tiết cách viết dạng đề phân tích hình ảnh/ hình tượng trong văn bản thơ, các em hãy tham khảo cuốn Tăng tốc 9+ ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ Văn – Phần Nghị luận xã hội và Nghị luận văn học từ trang 192 đến trang 195 nhé!
Hy vọng những hướng dẫn cách viết đoạn văn nghị luận văn học về thơ thi vào 10 ở trên đã giúp các em viết được một đoạn văn đầy sức thuyết phục, ghi điểm tuyệt đối trong mắt giám khảo và sẵn sàng bứt phá trong kỳ thi vào 10 sắp tới.
Để ôn thi toàn diện môn Ngữ Văn vào lớp 10, các em có thể tham khảo trọn bộ Tăng tốc 9+ ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ Văn, gồm 2 cuốn: Đọc Hiểu và Nghị luận xã hội – Nghị luận văn học. Bộ sách được biên soạn theo hướng dễ học, dễ áp dụng, bám sát các dạng bài thường gặp trong đề thi, giúp học sinh tăng tốc ôn luyện hiệu quả trong giai đoạn nước rút.
Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1QMwNWhc56cBA3OApP5valgFkADa2KMkL/view?usp=sharing
Tkbooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 9 hàng đầu tại Việt Nam!