Viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện lớp 8 ngắn gọn

Hướng dẫn viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện lớp 8 ngắn gọn dưới đây bao gồm các bước chuẩn bị, cách lập dàn ý và bài văn mẫu về đoạn trích “Mắt sói” để giúp các em có thể viết được một bài văn không chỉ hay mà còn đủ ý và giàu cảm xúc.

Mời quý phụ huynh, thầy cô và các em tham khảo!

I. Yêu cầu cần đạt khi viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện

1. Thế nào là phân tích một tác phẩm truyện?

Phân tích một tác phẩm truyện là làm sáng tỏ chủ đề và những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm được thể hiện qua những yếu tố cơ bản của thể loại truyện như cốt truyện, nhân vật, người kể chuyện,…

2. Những yêu cầu cần đạt

– Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và nêu ý kiến khái quát về tác phẩm.

– Nêu ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm.

– Nêu được chủ đề của tác phẩm.

– Chỉ ra và phân tích được tác dụng của một số nét nghệ thuật đặc sắc như cốt truyện, nghệ thuật xây dựng nhân vật, ngôi kể, ngôn ngữ,…

– Sử dụng các bằng chứng từ tác phẩm để làm sáng tỏ ý kiến nêu trong bài viết.

Nêu được ý nghĩa, giá trị của tác phẩm.

II. Hướng dẫn viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện lớp 8

1. Bước 1: Chuẩn bị

1.1. Xác định tác phẩm truyện cần phân tích

Thông thường, có hai kiểu đề bài phân tích một tác phẩm truyện:

– Người ra đề đã ấn định tác phẩm truyện cụ thể trong bài.

– Học sinh được tự lựa chọn tác phẩm để phân tích. Trong trường hợp này, em cần liệt kê các tác phẩm mà mình đã học, đã đọc và chọn cho một tác phẩm mà mình ấn tượng nhất.

1.2. Tìm ý

Để tìm ý, cần trả lời những câu hỏi sau:

– Chủ đề của truyện là gì?

– Nội dung chính của truyện là gì?

– Truyện có những nét đặc sắc gì về nghệ thuật (cốt truyện, ngôi kể, giọng kể, ngôn ngữ, xây dựng nhân vật, tình huống,…)? Những nét đặc sắc ấy có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện nội dung?

– Em có suy nghĩ, cảm xúc gì về tác phẩm? Em ấn tượng với điều gì nhất?

1.3. Lập dàn ý

• a. Mở bài

– Dẫn dắt: dùng một câu danh ngôn hoặc trích dẫn hay, có liên quan đến tư tưởng, chủ đề của tác phẩm để dẫn dắt.

– Giới thiệu một số thông tin chung: tác giả, tác phẩm; nêu một vài nhận định của các nhà phê bình có uy tín hoặc những ấn tượng chung của bản thân người viết về tác phẩm và nhận xét chung về tác phẩm.

• b. Thân bài

– Nêu nội dung chính của tác phẩm, các khía cạnh biểu hiện của nó.

– Đánh giá về tư tưởng, chủ đề, giá trị của tác phẩm.

– Chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm.

– Đánh giá về cách sử dụng nghệ thuật trong tác phẩm.

• c. Kết bài

– Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm.

– Nêu tác động của tác phẩm đối với cảm xúc và suy nghĩ của cá nhân người viết.

2. Bước 2: Viết bài

Khi viết bài, chúng ta cần chú ý:

– Bài viết cần có đủ ba phần: mở bài, thân bài, kết bài.

– Sắp xếp, trình bày các ý theo trình tự hợp lý; tránh viết theo kiểu kể lại diễn biến của câu chuyện trong tác phẩm.

– Lựa chọn và phân tích những dẫn chứng trong tác phẩm để làm sáng tỏ ý kiến của mình.

3. Bước 3: Chỉnh sửa bài viết

Sau khi viết, cần đối chiếu lại với yêu cầu và dàn bài để chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện bài viết.

III. Bài văn phân tích một tác phẩm truyện mẫu ngắn gọn

Đề bài: Viết bài văn nghị luận phân tích đoạn trích “Mắt sói” của tác giả Đa-ni-en Pen-nắc.

Bài làm

“Mắt sói” là tiểu thuyết tiêu biểu của nhà văn nổi tiếng người Pháp Đa-ni-en Pen-nắc. Trong đó, chương hai và chương ba kể về cuộc gặp gỡ kỳ lạ giữa Sói Lam và bé Phi Châu ở một vườn bách thú. Cả hai nhìn nhau đắm đuối bằng một mắt hết ngày này qua ngày khác. Điều đặc biệt là con mắt chính là con đường giúp họ tìm hiểu quá khứ của bạn mình. Đoạn trích trong sách giáo khoa đã đưa người đọc cùng trở về tìm hiểu quá khứ ấy, qua đó gửi gắm nhiều bài học ý nghĩa.

“Mắt sói” có cốt truyện độc đáo – truyện lồng trong truyện, điểm nhìn linh hoạt, lối kể đan xen giữa hiện tại và quá khứ khiến người đọc được phiêu lưu và phát huy trí tưởng tượng phong phú.

Chương hai là cảm nhận của cậu bé Phi Châu về Sói Lam. Sói Lam chỉ có thể mở được một mắt làm cậu bé tò mò. Phi Châu cũng nhìn Sói Lam bằng một con mắt. Khi nhìn sâu vào mắt sói, Phi Châu thấy rất nhiều điều thú vị. Đó là con mắt không bao giờ chớp, màu vàng, tròn xoe và ở chính giữa có con ngươi màu đen. Tác giả đã sử dụng phép so sánh rất độc đáo, mới lạ để miêu tả vẻ đẹp của con mắt sói. Cậu bé nhìn vào con mắt sói như ngọn đèn trong đêm. Con mắt ngày càng to, tròn như “một tuần trăng úa trên bầu trời trống trải”.

Điểm tạo nên sức hấp dẫn lớn nhất của mắt sói chính là con ngươi. Con ngươi của sói giống như “một ngọn hắc hỏa”. Cách so sánh độc đáo, thú vị và tạo ấn tượng mạnh với độc giả. Thực ra, mắt Sói Lam cũng giống như tất cả mắt của những con sói khác. Tuy nhiên, chỉ khi Phi Châu nhìn sâu vào con mắt duy nhất ấy, cậu mới có thể nhìn thấy câu chuyện của Sói Lam. Đa-ni-en Pen-nắc đã tạo nên một hình ảnh độc đáo để từ đó câu chuyện về quá khứ của Sói Lam dần được mở ra.

Con mắt của Sói Lam đưa Phi Châu về với vùng Bắc Cực lạnh giá. Ở đó có gia đình hạnh phúc của Sói Lam, nơi Sói Lam có một người mẹ hết lòng vì những đứa con, có những người anh em tạo thành bảy sắc cầu vồng, trong đó, màu lông của Sói Lam và cô em út Ánh Vàng là đặc biệt nhất.

Ánh Vàng là cô nàng sói thông minh, có màu lông vàng trông như tia sáng. Gia đình Sói Lam phải thường xuyên chạy trốn khỏi cuộc truy đuổi của những người đi săn sói. Tuy nhiên, Ánh Vàng lại rất tò mò và muốn được nhìn thấy con người ở khoảng cách gần. Chính sự tò mò này khiến Ánh Vàng rơi vào tình huống vô cùng nguy hiểm. Ánh Vàng bị bắt vào nhốt trong một chiếc lưới. “Bầy sói điên loạn nhảy chồm chồm dưới tấm lưới. Hàm răng lập cập. Còn đám người thì vừa nhảy vừa hú. Họ mặc áo lông cáo”. Hình ảnh ấy khiến độc giả chạnh lòng. Tại sao con người lại có thể vui mừng khi tước đi tự do, thậm chí là mạng sống của các loài động vật hoang dã?

Nhìn thấy em gái rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm, Sói Lam đã có một quyết định liều lĩnh để cứu em. “Phải nhảy qua ngọn lửa. Một việc chẳng hay ho gì với một con sói. Nhưng chỉ có cách làm vậy và phải thật nhanh. Không còn thời gian mà sợ hãi”. Tuy cứu được Ánh Vàng nhưng Sói Lam lại bị một gã to con phang một khúc cây đang cháy vào đầu và ngất đi. Tỉnh dậy, cậu chỉ mở được một mắt và bị chuyển đi hết vườn thú này đến vườn thú khác trong suốt chục năm trời.

Độc giả xúc động vì hành động cứu em gái của Sói Lam. Hẳn là Sói Lam phải có tình yêu thương rất lớn mới có thể không màng nguy hiểm, dám đối mặt với sự hung dữ của những người săn sói và bầy chó săn để cứu em gái của mình. Thế mới thấy, tình cảm gia đình đáng quý biết nhường nào. Hành động ấy cũng cho thấy Sói Lam thật dũng cảm, thông minh, nhanh nhẹn.

Đến chương 3, mạch truyện thay đổi. Con mắt của Phi Châu đưa Sói Lam về với kỷ niệm tuổi thơ của cậu bé mồ côi có cái tên rất lạ – Phi Châu. Khác với thế giới đầy màu sắc của gia đình Sói Lam, con mắt của Phi Châu đưa Sói Lam vào một không gian đen tối đến mức “ngay tới đầu ngón chân mình Sói Lam cũng không nhìn thấy”. Cái không gian đen tối ấy khiến độc giả có thể cảm nhận được những điều chẳng mấy tốt đẹp mà cậu bé tội nghiệp Phi Châu đã phải trải qua.

Phi Châu là cậu bé mồ côi. Cậu được người phụ nữ tốt bụng đem gửi cho lão Toa lái buôn. Khi đó, cậu đã kết thân với lạc đà một bướu tên là Hàng Xén. Tuy nhiên, lão lái buôn đã bán Hàng Xén đi và bán cả cậu cho Vua Dê. Cậu đã tìm kiếm Hàng Xén khắp nơi nhưng không thấy, đành trở thành người chăn dê, chăn cừu cho Vua Dê. Cậu đã hiến kế cho Vua Dê – cung cấp thức ăn cho Sư Tử để Sư Tử không ăn thịt cừu nữa. Nghĩa là cậu không đối đầu, không coi Sư Tử là “kẻ thù” của đàn cừu, đàn dê mà biết đặt mình vào vị trí của Sư Tử để thấu hiểu và sẻ chia. Chính vì vậy, cậu đã được Vua Dê giữ đến tận hai năm liền, trong khi bình thường hắn chẳng giữ người làm nào quá hai tuần. Với Báo cũng vậy. Sự thấu hiểu những nỗi đau khổ và sợ hãi của Báo đã giúp Phi Châu trở thành người bạn thân thiết của Báo. Có thể nói, chính tấm lòng nhân hậu, biết yêu thương và cảm thông cho người khác của Phi Châu đã giúp cậu bé trở thành bạn của các loài động vật ở Châu Phi Xám. Nhờ vậy, đàn cừu của cậu luôn được bảo vệ an toàn.

Qua đoạn trích, nhà văn Đa-ni-en Pen-nắc cho chúng ta thấy sức mạnh của tình yêu thương, tình cảm gia đình trong cuộc sống hằng ngày. Sự hi sinh của Sói Lam cứu em gái nhận được sự đồng cảm của độc giả bởi đó là sự hi sinh của tình cảm gia đình. Đoạn trích cũng là thông điệp quý báu về tình bạn: khi ta biết thấu hiểu, chia sẻ với những người xung quanh, ta cũng sẽ nhận lại được sự trân trọng; và sự chân thành chính là nền tảng để yêu thương và được yêu thương.

Ý tưởng truyện độc đáo, mới lạ, sự lồng ghép các câu chuyện với nhiều điểm nhìn khác nhau tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho truyện. Ngoài ra, “Mắt sói” còn là câu chuyện của những đối cực, hài hòa, ngộ nghĩnh nhưng cũng rất sâu sắc. Bằng biện pháp nhân hóa độc đáo, tác giả đã đưa độc giả vào một thế giới đa chiều, sinh động với những câu chuyện đầy xúc động của thế giới loài vật, bên cạnh thế giới của con người.

Bằng trí tưởng tượng và lòng nhân hậu của mình, Pen-nắc đã tạo ra một câu chuyện kỳ diệu mà ở đó tình yêu thương, lòng trắc ẩn và sự chân thành được đề cao. Mắt sói và mắt người đã đem đến cho độc giả nhiều bài học ý nghĩa để sống tốt hơn, hạnh phúc hơn trong cuộc đời đầy giông bão này. Bởi vậy, tác phẩm đã trở thành một trong những tiểu thuyết xuất sắc nhất dành cho thiếu nhi Pháp và được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới.

Hy vọng những hướng dẫn viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện lớp 8 ngắn gọn ở trên đã giúp các em nắm vững được phương pháp phân tích một tác phẩm truyện đúng chuẩn và đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra trên lớp.

Đừng quên tham khảo hướng dẫn các bài tập làm văn lớp 8 học kì 2 khác trong cuốn Làm chủ kiến thức Ngữ Văn bằng sơ đồ tư duy lớp 8 – Tập 2 để nâng cao kiến thức môn Ngữ Văn cũng như đạt điểm số cao hơn trên lớp các em nhé!

Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1XMRmh0B8nF0pxOPpwZpJh9MrwChAGrIU/view?usp=sharing

Tkbooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 8 hàng đầu tại Việt Nam!

Tkbooks.vn