Hướng dẫn viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (Trình bày ý kiến tán thành) dưới đây sẽ giúp các em học sinh biết cách lên dàn ý, tìm ý và viết được một bài văn với những lí lẽ và bằng chứng xác đáng để làm sáng tỏ quan điểm của mình.
Mời các em tham khảo!
I. Yêu cầu đối với bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
| Tiêu chí | Nội dung chi tiết |
| Về nội dung | – Nêu được vấn đề và ý kiến cần bàn luận. – Trình bày được sự tán thành đối với ý kiến cần bàn luận. – Đưa ra được những lí lẽ rõ ràng và bằng chứng đa dạng để chứng tỏ sự tán thành là có căn cứ. |
| Về bố cục bài văn cụ thể | Đảm bảo 3 phần theo bố cục sau: ● Mở bài – Giới thiệu được vấn đề cần bàn luận và nêu rõ ý kiến đồng tình của người viết. ● Thân bài – Giải thích vấn đề cần bàn luận. – Lí giải ý kiến của người viết và đưa ra lí lẽ và bằng chứng cụ thể (ít nhất hai lí lẽ, hai bằng chứng) để thuyết phục cho lí giải đó. ● Kết bài – Khẳng định lại ý kiến. – Đưa ra bài học nhận thức và hành động. |
II. Phân tích bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống mẫu
Phân tích bài mẫu: Trường học đầu tiên
+ Mở bài (đoạn văn 1, 2):
– Giới thiệu được vấn đề cần bàn luận: “Vai trò của gia đình đối với sự trưởng thành của mỗi người”.
– Nêu rõ ý kiến đồng tình của người viết công nhận ý kiến của Hồng Minh: “…sau khi suy nghĩ kĩ tôi thấy Hồng Minh hoàn toàn có lí” (Ý kiến của Hồng Minh: Gia đình là một trường học).
+ Thân bài (đoạn văn 3, 4, 5):
– Đưa ra lí lẽ: Ý kiến của Hồng Minh có sức thuyết phục vì những trường hợp thiếu vắng sự giáo dục của gia đình không chiếm đa số.
– Đưa ra lí lẽ kết hợp bằng chứng 1:
– Lí lẽ: Mọi người trong gia đình nuôi nấng ta bằng tình yêu thương, hi vọng, là người thầy, người cô đầu tiên.
– Bằng chứng: Bài học đầu đời đến từ những câu chuyện cổ tích, câu hát… của bà, của mẹ.
– Bằng chứng: Kể tình huống giáo dục cách ứng xử, nói năng với người lớn mà mẹ đã chỉ cho tôi vào hồi lớp 4.
– Đưa ra lí lẽ kết hợp bằng chứng 2:
- Mọi người trong gia đình đối xử với nhau theo những chuẩn mực đạo lí có giá trị lâu bền.
- Một thành viên lầm lạc, người thân tha thứ, đón nhận; trong nhà có người ốm đau, mọi người lo lắng chăm sóc.
- Gia đình là trường học của tình thương và bổn phận, của dâng hiến và hy sinh, của khoan dung và độ lượng.
+ Kết bài (đoạn văn 6):
– Khẳng định lại ý kiến tán đồng: Khi đã hiểu nhiều điều, tôi thấy ý kiến của bạn Hồng Minh rất đúng/ Gia đình không chỉ là tổ ấm mà còn là trường học đầu tiên của mỗi người…
III. Các bước viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (Trình bày ý kiến tán thành)
1. Bước 1: Chuẩn bị
– Lựa chọn đề tài từ một số vấn đề sau:
- Sự hỗ trợ của người khác và nỗ lực của bản thân, yếu tố nào quan trọng hơn đối với sự thành công của mỗi người?
- Thành công và thất bại, mặt nào mới là trải nghiệm bổ ích giúp con người tiến bộ?
- Ham mê trò chơi điện tử, nên hay không nên?
- Đồ dùng bằng nhựa, tiện ích và tác hại.
- Tha thứ cho người khác, dễ dãi hay phép màu cho cả người đó và chính mình?
- Nơi lạnh giá nhất trên thế giới có phải là nơi thiếu tình yêu thương?
- Tự học có phải là cách học tốt nhất?
…
– Tìm ý: – Ghi những thông tin tìm ý theo phiếu sau:
PHIẾU TÌM Ý | |
| Vấn đề đời sống được bàn luận là gì? | |
| Vấn đề có thể gợi ra những cách hiểu nào? | |
| Ý kiến của người khác cần thể hiện sự tán thành như thế nào? (Ý kiến nào được người khác nêu ra? Ý kiến đó có lí ở những chỗ nào? Vì sao cần tán thành ý kiến đó?) | |
| Những lí lẽ và bằng chứng cho thấy việc tán thành ý kiến là có cơ sở. (Cần diễn giải điều gì để làm rõ ý kiến của mình? Với từng ý diễn giải cần có những bằng chứng nào để làm sáng tỏ?) | |
– Lập dàn ý:
Thực hiện lập dàn ý theo mẫu sau:
+ Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.
+ Thân bài
– Nêu ý kiến đáng quan tâm về vấn đề
– Bàn luận
- Ý 1: Khía cạnh thứ nhất cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng)
- Ý 2: Khía cạnh thứ hai cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng)
- Ý 3: Khía cạnh thứ ba cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng)
………………
+ Kết bài
– Khẳng định lại ý kiến của mình.
– Rút ra ý nghĩa của ý kiến được tán thành.
2. Bước 2: Viết bài văn
Viết bài văn theo dàn ý đã lập. Chú ý triển khai đầy đủ các ý có trong dàn ý bằng các từ ngữ phù hợp; phần mở bài cần giới thiệu được vấn đề rõ ràng, ngắn gọn, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc; phần thân bài triển khai ít nhất mỗi ý thành một đoạn văn. Trong bài viết cần sử dụng các phương tiện liên kết các câu trong đoạn và giữa các đoạn trong bài.
3. Bước 3: Chỉnh sửa bài viết
– Căn cứ vào yêu cầu về nội dung, bố cục để tự kiểm tra và sửa chữa.
– Có thể kiểm tra theo bảng kiểm sau:
Bảng kiểm bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (Trình bày ý kiến tán thành)
| Các thành phần của bài viết | Nội dung kiểm tra | Đạt | Chưa đạt |
| Mở bài | – Có dẫn dắt vào vấn đề cần bàn luận. – Nêu được cụ thể vấn đề sẽ bàn luận. | ||
| Thân bài | – Thể hiện rõ ràng ý kiến tán thành về vấn đề nghị luận. – Trình bày được ít nhất hai lí lẽ cụ thể để làm rõ ý kiến. – Đưa ra được bằng chứng thuyết phục để củng cố cho lí lẽ. – Đang sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng theo một trình tự hợp lí. | ||
| Kết bài | – Khẳng định lại ý kiến của mình. – Rút ra ý nghĩa của ý kiến tán thành. |
IV. Bài văn nghị nghị luận về một vấn đề trong đời sống (Trình bày ý kiến tán thành) tham khảo
Đề tài: Trò chơi điện tử mang lại lợi ích hay tác hại cho học sinh?
Ý kiến: Trò chơi điện tử vô cùng tai hại với học sinh.
Trò chơi điện tử là trò chơi ứng dụng công nghệ số hết sức phổ biến. Vậy nghiện trò chơi điện tử ở học sinh mang lại lợi ích hay tác hại khôn lường đây? Bày tỏ ý kiến về vấn đề này Trúc Lâm đã có ý kiến: “Trò chơi điện tử một khi đã nghiện thì sẽ vô cùng tai hại, mang đến bao hệ lụy tồi tệ cho học sinh”. Tôi hoàn toàn đồng tình với điều đó.
Thật đáng tiếc khi phải nói rằng chính trò chơi điện tử đã làm sức khỏe, tinh thần của học sinh suy giảm nghiêm trọng. Suốt ngày ngồi trước màn hình máy tính, điện thoại chơi game, các bạn học sinh sẽ phải đón nhận hàng loạt những “vị khách không mời mà đến” nào cận thị, loạn thị, cong vẹo cột sống lại còn suy nhược cơ thể. Chẳng những thế tinh thần sa sút uể oải, rối loạn hành vi, tính tình dễ cáu kỉnh, gắt gỏng cũng sẽ tìm đến làm bạn với những học sinh ham chơi điện tử. Chẳng những thế, chỉ vì chơi điện tử quá mức, nhiều bạn học sinh còn rơi vào trạng thái trầm cảm. Theo một nghiên cứu từ bệnh viện tâm thần trung ương, 85% học sinh bị trầm cảm đều có liên quan đến trò chơi điện tử. Thậm chí có trường hợp vì ngồi máy tính liên tục hàng chục giờ, ăn uống qua loa có học sinh đã đột tử, gục chết ngay trên bàn máy tính.
Tác hại của trò chơi điện tử không dừng lại ở việc phá hoại sức khỏe, tinh thần học sinh, rơi vào sa sút cũng từ việc chơi điện tử mà ra. Thật đáng buồn khi phải nói rằng ngày nay, đa số học sinh chểnh mảng, lơ là học tập đều vì nghiện trò chơi điện tử. Say sưa trước những hoạt động trên thế giới ảo, các bạn học sinh đâu còn nhớ gì đến bài vở học hành. Thời gian để tự ôn bài, các bạn ấy đang tặng cho trò chơi điện tử. Trên lớp học, tâm trí thay vì say sưa theo lời giảng của thầy cô, các bạn ấy lại chỉ nghĩ đến điện tử. Chủ nghĩa, tri thức bao lâu tích lũy vì điện tử mà theo gió bay đi cả. Học chẳng nhớ, tư duy chẳng tập trung, chẳng mấy chốc mà các bạn ấy học hành sa sút, tuột dốc không phanh. Chẳng nói đâu xa xôi, ngay như lớp tôi cũng phải có đến năm, bảy bạn tụt hạng học hành vì điện tử. Nếu tính cả trường, cả thành phố, cả nước thì con số học sinh học yếu dần, đốt dần vì nghiện điện tử là chẳng thể nào đếm xuể.
Đáng buồn biết mấy, chính trò chơi điện tử đã khiến không ít bạn học sinh thay đổi nhân cách phẩm chất theo chiều hướng xấu! Từ chỗ là con ngoan trò giỏi, sa vào trò chơi điện tử một thời gian, các bạn ấy trở nên xấu tính đi lúc nào không biết. Không còn biết sống yêu thương, không còn năng động tích cực và tự giác, không còn cởi mở và dễ sẻ chia, các bạn ấy thường khép mình lại hoặc trầm tính, khô khan, ít nói ít cười, cục cằn thô lỗ, lại còn có thể trở nên dối trá. Từ trò chơi điện tử sa chân vào tệ nạn xã hội hay vi phạm pháp luật là một con đường rất ngắn. Nếu lên google và gõ từ khóa “những vụ án vì trò chơi điện tử ở học sinh” thì thật bất ngờ khi Internet cho tới hơn một triệu kết quả. Kế quả khổng lồ ấy thật khiến người ta giật mình. Cách đây không lâu có một nam sinh vì làm theo nội dung trong trò chơi điện tử mà bắt cóc một em nhỏ rồi gây ra cái chết cho em. Hay hai anh em N.V.C và N.V.T vừa mới mười một và chín tuổi đã giết hại bà nội chỉ để lấy đi bốn mươi ngàn đồng để chơi game thật khiến chúng ta kinh sợ! Nghiện trò chơi điện tử, các bạn học sinh đã tha hóa biến chất đi tự lúc nào và theo đó cũng gây nên những vụ việc rúng động làm mất an ninh trật tự xã hội.
Người ta thường nói, cái gì lạm dụng quá cũng không tốt. Với trò chơi điện tử điều đó lại càng đúng. Ý kiến của Trúc Lâm cũng quả thật xác đáng. Trước những tác hại mười mươi của “cơn sóng thần” kinh hoàng mang tên nghiện game, thiết nghĩ mỗi học sinh cần phải có cách để lập tức ứng phó. Mỗi bạn hãy xem trò chơi điện tử chỉ là một phương tiện giải trí đơn thuần và đặt ra chừng mực giới hạn không chơi quá 30 phút mỗi ngày. Bên cạnh đó hãy tăng cường tham gia các hoạt động cộng đồng, thể dục thể thao để tránh xa sự cám dỗ của trò chơi điện tử.

Hy vọng hướng dẫn viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (Trình bày ý kiến tán thành) ở trên đã giúp các em hiểu rõ yêu cầu của kiểu bài, biết cách xác định vấn đề, triển khai lí lẽ và lựa chọn bằng chứng phù hợp. Thông qua đó, các em không chỉ viết được một bài văn mạch lạc, thuyết phục mà còn hình thành tư duy phản biện và khả năng bày tỏ quan điểm cá nhân một cách rõ ràng, có căn cứ.
Các em đừng quên tham khảo các bài tập làm văn lớp 7 học kì 2 khác trong cuốn Làm chủ kiến thức Ngữ Văn bằng sơ đồ tư duy lớp 7 – Tập 2 để nâng cao kiến thức môn Ngữ Văn cũng như đạt điểm số cao hơn trên lớp các em nhé!
Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1XMRmh0B8nF0pxOPpwZpJh9MrwChAGrIU/view?usp=sharing
Tkbooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 7 hàng đầu tại Việt Nam!


