Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (con người trong mối quan hệ với xã hội, cộng đồng, đất nước) là bài học các em sẽ được học trong khoảng nửa sau của học kì 1.
Để giúp các em biết cách viết cũng như viết được bài văn hay, TkBooks đã biên soạn những bài mẫu, dàn ý chi tiết và hướng dẫn từng bước xây dựng bài văn nghị luận xã hội. Qua đó, các em sẽ hiểu rõ cách nêu vấn đề, triển khai luận điểm, dẫn chứng và rèn luyện kỹ năng diễn đạt logic, mạch lạc.
Mời các em tham khảo!
I. Yêu cầu cần đạt
– Nêu được vấn đề nghị luận và lí do cần bàn đến vấn đề này.
– Làm rõ được các mặt của vấn đề nghị luận.
– Bày tỏ rõ ý kiến, thái độ của bản thân về vấn đề đó (đồng tình hay phản đối), đưa ra được những lí lẽ thuyết phục, bằng chứng đa dạng để thuyết phục người đọc.
– Nêu được ý nghĩa của vấn đề nghị luận và phương hướng hành động.
II. Hướng dẫn viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống
1. Bước 1: Chuẩn bị
1.1. Lựa chọn vấn đề nghị luận về một vấn đề đời sống
– Nên chọn những vấn đề gần gũi với cuộc sống, có ý nghĩa thiết thực và sâu sắc được nhiều người quan tâm.
1.2. Tìm ý
– Để tìm ý, học sinh cần trả lời được các câu hỏi xoay quanh đề tài đã chọn như sau:
+ Vấn đề được chọn có tầm quan trọng như thế nào đối với đời sống xã hội? + Vấn đề được chọn có những khía cạnh nào? Cần có những lí lẽ và bằng chứng gì để làm rõ những khía cạnh đó?
+ Cần có hành động như thế nào sau khi đã nhận thức được ý nghĩa của vấn đề
1.3. Lập dàn ý
a. Mở bài
– Nêu vấn đề cần bàn luận.
– Đưa ra ý kiến chung của người viết (đồng tình hay phản đối) về vấn đề bàn luận.
b. Thân bài
– Giải thích vấn đề cần bàn luận.
– Bày tỏ quan điểm đồng tình hay phản đối vấn đề, đưa ra lý lẽ, bằng chứng để thuyết phục người đọc.
– Nêu ý nghĩa của vấn đề và các giải pháp.
c. Kết bài
– Khẳng định lại quan điểm của mình và liên hệ bản thân.
2. Bước 2: Viết bài
– Có thể giới thiệu vấn đề nghị luận bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp.
– Mỗi luận điểm viết thành một đoạn văn có câu chủ đề, các bằng chứng và lý lẽ làm rõ luận điểm đó.
– Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí.
3. Bước 3: Chỉnh sửa bài viết
Đối chiếu bài viết với các yêu cầu cần đạt để chỉnh sửa, bổ sung cho hoàn chỉnh.
III. Bài văn nghị luận mẫu về một vấn đề đời sống (con người trong mối quan hệ với xã hội, cộng đồng, đất nước)
Bài văn mẫu 1: Ý thức học tập của học sinh trong thời đại công nghệ số
Hiện nay, trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc học tập của học sinh được hỗ trợ bởi rất nhiều phương tiện hiện đại như điện thoại thông minh, máy tính, internet. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ cũng khiến không ít học sinh mất dần ý thức học tập, sa vào trò chơi điện tử, mạng xã hội và xao nhãng việc học. Vì vậy, việc nâng cao ý thức học tập của học sinh trong thời đại công nghệ số là một vấn đề vô cùng cần thiết.
Ý thức học tập là sự tự giác, chủ động và tinh thần trách nhiệm của mỗi học sinh đối với việc học của bản thân. Học sinh có ý thức học tập sẽ biết sắp xếp thời gian hợp lý, chăm chỉ rèn luyện, tìm tòi kiến thức mới để hoàn thiện bản thân. Trong thời đại công nghệ số, ý thức học tập càng quan trọng hơn, vì học sinh có thể dễ dàng bị cuốn vào thế giới ảo nếu thiếu tự chủ.
Thế nhưng, thực tế hiện nay cho thấy không ít học sinh đang dần đánh mất tinh thần học tập. Một bộ phận học sinh mải mê chơi game, lướt mạng, xem phim mà quên mất nhiệm vụ chính của mình là học. Nhiều bạn chỉ học khi bị nhắc nhở, học đối phó, học để thi chứ không học để hiểu. Có những bạn lợi dụng công nghệ để gian lận trong kiểm tra, sao chép bài trên mạng thay vì tự làm. Những thói quen ấy không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn làm giảm năng lực tư duy và tinh thần trách nhiệm của bản thân.
Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Một phần là do học sinh thiếu tự giác, chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học. Phần khác là do sự quản lý, định hướng của gia đình, nhà trường chưa thật sự chặt chẽ. Bên cạnh đó, môi trường công nghệ với nhiều yếu tố hấp dẫn như trò chơi, mạng xã hội khiến học sinh dễ bị xao nhãng.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng công nghệ cũng mang lại rất nhiều cơ hội học tập mới. Chỉ cần có ý thức học tập đúng đắn, học sinh có thể sử dụng mạng internet để tìm tài liệu, học ngoại ngữ, rèn kỹ năng, mở rộng kiến thức. Vì vậy, điều quan trọng nhất là phải biết sử dụng công nghệ thông minh và có trách nhiệm.
Để nâng cao ý thức học tập, trước hết mỗi học sinh cần tự giác, xác định rõ mục tiêu và trách nhiệm của bản thân. Hãy đặt ra kế hoạch học tập cụ thể, sử dụng công nghệ phục vụ cho việc học chứ không để bị công nghệ chi phối. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, hướng dẫn, tạo môi trường học tập lành mạnh, khuyến khích học sinh phát huy tinh thần tự học, sáng tạo.
Học tập là con đường ngắn nhất để chạm tới ước mơ. Trong thời đại công nghệ số, chỉ những ai có ý thức học tập tốt mới có thể làm chủ tri thức và tương lai. Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện tinh thần tự giác, học tập nghiêm túc để trở thành người có ích cho xã hội.
Bài văn mẫu 2: Tinh thần giúp đỡ lẫn nhau trong lớp học
Trong môi trường học đường, nơi mỗi học sinh cùng học tập và rèn luyện, tinh thần giúp đỡ lẫn nhau là một phẩm chất đáng quý cần được phát huy. Bởi chỉ khi biết quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ bạn bè, chúng ta mới có thể tạo nên một tập thể đoàn kết, tiến bộ và hạnh phúc.
Tinh thần giúp đỡ lẫn nhau là sự sẵn sàng chia sẻ, hỗ trợ, cùng nhau vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống. Đó có thể là hành động đơn giản như giảng bài cho bạn chưa hiểu, cho mượn đồ dùng học tập, hoặc động viên, an ủi bạn khi buồn. Sự giúp đỡ ấy không chỉ mang lại niềm vui cho người được giúp mà còn làm cho bản thân người giúp cảm thấy ấm áp, yêu thương hơn.
Tuy nhiên, trong thực tế, không phải bạn học sinh nào cũng có tinh thần giúp đỡ người khác. Vẫn còn một số bạn thờ ơ, chỉ quan tâm đến bản thân, thậm chí chê cười hoặc xa lánh những bạn học yếu hơn. Có bạn sợ rằng giúp người khác sẽ làm mình thiệt thòi, mất thời gian hoặc ảnh hưởng đến kết quả học tập. Chính những suy nghĩ ích kỷ ấy khiến cho mối quan hệ trong lớp học trở nên lạnh nhạt, thiếu gắn bó.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do nhiều học sinh chưa hiểu hết giá trị của việc giúp đỡ lẫn nhau. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh trong học tập, áp lực điểm số khiến một số bạn chỉ tập trung vào bản thân mà quên mất tinh thần đoàn kết, sẻ chia.
Thực tế cho thấy, một tập thể lớp mà ở đó các thành viên biết quan tâm, giúp đỡ nhau sẽ luôn có bầu không khí vui vẻ, tích cực và cùng nhau tiến bộ. Khi bạn giúp người khác hiểu bài, chính bạn cũng củng cố thêm kiến thức. Khi bạn chia sẻ, an ủi, bạn đang lan tỏa sự yêu thương và nhân ái. Nhờ có tinh thần giúp đỡ, tình bạn trở nên bền chặt hơn, lớp học trở thành ngôi nhà ấm áp, nơi mỗi người đều được tôn trọng và yêu thương.
Để rèn luyện tinh thần giúp đỡ lẫn nhau, mỗi học sinh cần mở rộng lòng mình, biết quan tâm, lắng nghe và thấu hiểu bạn bè. Hãy chủ động hỗ trợ những bạn gặp khó khăn trong học tập hoặc cuộc sống, không ngại chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm. Nhà trường và thầy cô cũng nên khuyến khích, tạo điều kiện để học sinh gắn bó, hợp tác và rèn luyện tinh thần đoàn kết trong mọi hoạt động.
Tinh thần giúp đỡ lẫn nhau trong lớp học là một phẩm chất đẹp, là nền tảng để xây dựng tình bạn chân thành và môi trường học tập nhân ái. Mỗi chúng ta – những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường – cần biết yêu thương, chia sẻ và sẵn sàng giúp đỡ bạn bè, bởi “cho đi là còn mãi”.
Hy vọng những bài mẫu, dàn ý chi tiết và hướng dẫn từng bước xây dựng bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (con người trong mối quan hệ với xã hội, cộng đồng, đất nước) ở trên đã giúp các em viết được những bài văn nghị luận không chỉ đúng, đủ mà còn giàu cảm xúc và mang dấu ấn riêng của bản thân.
Để học tốt hơn và nắm vững kiến thức Ngữ Văn 8 một cách hệ thống, phụ huynh và các em học sinh có thể tham khảo bộ sách “Làm chủ kiến thức Ngữ Văn bằng sơ đồ tư duy lớp 8 (Tập 1 và Tập 2)”. Với cách trình bày bằng sơ đồ tư duy khoa học, dễ nhớ, cuốn sách sẽ giúp các em học nhanh – nhớ lâu, ôn tập hiệu quả và đạt kết quả cao trong môn Ngữ Văn.
Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1IW8jEFiXWUJSeF7YEEO0N8c3p_ChO1Gw/view?usp=sharing
Đặt mua sách với giá ưu đãi 20%:

Tkbooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 8 hàng đầu tại Việt Nam!



Còn đề nào khác không
Mình gửi lại bạn thêm một bài văn nghị luận khác để bạn tham khảo nhé:
Nghị luận về tinh thần trách nhiệm của cá nhân đối với cộng đồng và xã hội
Mở bài
Trong xã hội hiện đại, mỗi con người không tồn tại đơn lẻ mà luôn gắn bó chặt chẽ với cộng đồng và đất nước. Chính vì vậy, tinh thần trách nhiệm của cá nhân đối với cộng đồng trở thành một vấn đề có ý nghĩa quan trọng, cần được quan tâm và bàn luận. Là một người trẻ đang sống và học tập trong xã hội hôm nay, tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm cho rằng mỗi cá nhân cần có ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng và xã hội.
Thân bài
Trước hết, tinh thần trách nhiệm của cá nhân đối với cộng đồng là việc mỗi người ý thức được vai trò, bổn phận của mình trong tập thể và xã hội, từ đó có những hành động đúng đắn, tích cực vì lợi ích chung. Trách nhiệm ấy thể hiện qua những việc làm cụ thể như tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường, giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn, hay đơn giản là sống văn minh, có ý thức nơi công cộng.
Tôi hoàn toàn đồng tình với việc đề cao tinh thần trách nhiệm cá nhân bởi đây là yếu tố góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp và bền vững. Khi mỗi người có ý thức trách nhiệm, xã hội sẽ giảm bớt những hành vi tiêu cực như xả rác bừa bãi, vi phạm luật giao thông, thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Thực tế cho thấy, trong các đợt thiên tai, dịch bệnh, nhiều cá nhân sẵn sàng hy sinh lợi ích riêng để hỗ trợ cộng đồng, góp sức cùng đất nước vượt qua khó khăn. Những hành động ấy không chỉ mang lại giá trị vật chất mà còn lan tỏa tinh thần nhân ái, đoàn kết trong xã hội.
Tinh thần trách nhiệm cá nhân đối với cộng đồng có ý nghĩa vô cùng to lớn. Nó giúp con người sống có mục đích, có lý tưởng, đồng thời góp phần hình thành một xã hội kỷ cương, nhân văn và phát triển. Để phát huy tinh thần này, mỗi người cần rèn luyện ý thức từ những việc nhỏ nhất trong đời sống hằng ngày; gia đình và nhà trường cần giáo dục lối sống trách nhiệm; xã hội cần biểu dương, lan tỏa những tấm gương sống đẹp, sống có ích.
Kết bài
Tóm lại, tinh thần trách nhiệm của cá nhân đối với cộng đồng và xã hội là phẩm chất cần thiết của mỗi con người trong thời đại hôm nay. Nhận thức được điều đó, bản thân tôi sẽ luôn cố gắng sống có trách nhiệm hơn, tích cực tham gia các hoạt động chung và góp phần nhỏ bé của mình vào sự phát triển của cộng đồng và đất nước.