Những bài văn nghị luận lớp 9 học kì 2 kèm văn mẫu tham khảo dưới đây sẽ hướng dẫn các em cách viết chi tiết từng dạng bài văn nghị luận, kèm dàn ý và gợi ý triển khai để các em dễ dàng ôn tập, luyện viết và đạt điểm cao trong kì thi cuối học kì 2.
Mời các em tham khảo!
1. Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống xã hội) lớp 9
Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống xã hội) yêu cầu học sinh nêu ra một vấn đề đang tồn tại trong đời sống, phân tích thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và đề xuất giải pháp phù hợp. Với dạng bài này, các em cần giới thiệu rõ vấn đề nghị luận, xây dựng hệ thống luận điểm chặt chẽ, có lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục, đồng thời biết nêu ý kiến trái chiều và phản bác hợp lí.
Để biết cách viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết trong đời sống xã hội cũng như lựa chọn được vấn đề phù hợp và triển khai bài viết theo bố cục rõ ràng, các em hãy tham khảo ngay bài viết sau:
Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống của học sinh hiện nay)
2. Viết bài văn nghị luận con người trong mối quan hệ với thiên nhiên lớp 9
Viết bài văn nghị luận con người trong mối quan hệ với thiên nhiên yêu cầu học sinh bàn luận về cách con người ứng xử với thiên nhiên, từ đó nhận thức được vai trò của thiên nhiên đối với đời sống và trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ môi trường sống.
Để biết cách viết bài văn nghị luận con người trong mối quan hệ với thiên nhiên với luận điểm chặt chẽ, có lí lẽ, bằng chứng thuyết phục, các em hãy tham khảo ngay bài viết dưới đây:
Viết bài văn nghị luận về con người trong mối quan hệ với thiên nhiên lớp 9
3. Nghị luận về một vấn đề xã hội được gợi ra từ tác phẩm văn học lớp 9
Nghị luận về một vấn đề xã hội được gợi ra từ tác phẩm văn học là dạng bài kết hợp giữa đọc hiểu tác phẩm văn học và nghị luận xã hội. Các em cần từ một chi tiết, nhân vật, tình huống hoặc tư tưởng trong tác phẩm để rút ra một vấn đề xã hội có ý nghĩa, sau đó bàn luận vấn đề ấy trong đời sống.
Để viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội được gợi ra từ tác phẩm văn học hay mà không bị nhầm lẫn với nghị luận văn học, các em hãy tham khảo bài viết sau:
4. Viết bài văn nghị luận về một bài thơ lớp 9
Viết bài văn nghị luận về một bài thơ là dạng bài yêu cầu học sinh trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật của một đoạn thơ hoặc bài thơ. Khi làm dạng bài này, các em không chỉ cần hiểu bài thơ nói về điều gì, mà còn phải cảm nhận được vẻ đẹp của hình ảnh thơ, ngôn ngữ, giọng điệu, biện pháp tu từ và cảm xúc của tác giả được gửi gắm trong tác phẩm.
Dưới đây là hướng dẫn viết bài văn nghị luận về một bài thơ kèm theo bài mẫu để các em tham khảo:
Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ – Soạn văn 9
5. Viết bài văn nghị luận về tác phẩm truyện lớp 9
Viết bài văn nghị luận về tác phẩm truyện là dạng bài yêu cầu học sinh trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hoặc nghệ thuật của một tác phẩm truyện hay một đoạn trích cụ thể. Khác với nghị luận về thơ, dạng bài này thường tập trung vào cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, diễn biến tâm lí, lời thoại, chi tiết nghệ thuật và thông điệp mà tác giả gửi gắm.
Để viết được bài văn nghị luận về tác phẩm truyện một cách logic, rõ ràng và đúng yêu cầu, các em hãy tham khảo bài viết sau:
6. Viết bài văn nghị luận về tác phẩm kịch lớp 9
I. Yêu cầu cần đạt khi viết bài văn nghị luận về tác phẩm kịch
– Giới thiệu khái quát về tác phẩm, tác giả, thể loại và đưa ra nhận định chung về tác phẩm.
– Làm rõ nội dung chủ đề của tác phẩm.
– Phân tích những đặc sắc về nghệ thuật: cốt truyện, tình huống kịch, nhân vật, hành động kịch, xung đột kịch, lời thoại,…
– Hệ thống luận điểm chặt chẽ, lí lẽ và bằng chứng xác thực để làm sáng tỏ luận điểm.
– Khẳng định giá trị và ý nghĩa của tác phẩm.
II. Hướng dẫn viết bài văn nghị luận về tác phẩm kịch
1. Bước 1: Chuẩn bị viết
1.1. Lựa chọn đề tài
– Liệt kê một số kịch bản văn học đã học hoặc đã đọc.
– Có thể lựa chọn vở kịch hoặc đoạn trích thuộc bất cứ thể loại nào.
1.2. Tìm ý
– Để tìm ý cho vở kịch, chúng ta tập trung tìm hiểu một số phương diện:
– Xác định nội dung, chủ đề qua xung đột kịch.
– Xác định những đặc trưng của thể loại kịch.
– Lựa chọn một số phương diện nổi bật của văn bản kịch để đi sâu vào phân tích.
– Xác định hiệu quả thẩm mĩ của văn bản kịch.
1.3. Lập dàn ý
a. Mở bài
– Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhận định chung về tác phẩm kịch.
b. Thân bài
– Phân tích nội dung, chủ đề của tác phẩm.
Phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật: xung đột kịch, tình huống kịch, hành động kịch, nhân vật, lời thoại,…
c. Kết bài
– Khẳng định hiệu quả thẩm mĩ và ý nghĩa của tác phẩm.
2. Bước 2: Viết bài
– Triển khai dàn ý thành bài viết hoàn chỉnh, kết hợp các thao tác trình bày khác nhau: nêu nhận định, đánh giá, trích dẫn, so sánh, giải thích, biểu cảm,…
– Phân tích các chi tiết cụ thể hoặc một số chi tiết rồi đưa ra nhận định khái quát.
– Có thể bố trí luận điểm theo đặc điểm thể loại kịch hoặc đi sâu vào đặc điểm nổi bật nhất từ đó liên hệ với các đặc điểm còn lại.
3. Bước 3: Chỉnh sửa bài viết
– Nêu đầy đủ thông tin về tác giả, tác phẩm.
– Bổ sung các phương diện chính của kịch bản cần được làm rõ nếu thiếu.
– Các ý kiến đánh giá, nhận xét về ý nghĩa và giá trị của tác phẩm cần phù hợp với vở kịch được phân tích.
III. Bài văn nghị luận về tác phẩm kịch lớp 9 mẫu
Đề bài: Viết bài văn phân tích tình yêu và thù hận thể hiện trong Hồi thứ hai, cảnh II của vở kịch “Rô-mê-ô và Giu-li-ét”.
Hồi hai, cảnh II của “Rô-mê-ô và Giu-li-ét” của nhà soạn kịch nổi tiếng thế giới Uy-li-a Sếch-xpia ca ngợi vẻ đẹp của một tình yêu trong sáng vượt qua mọi thù hận. Tình yêu xuất phát từ trái tim chân thành và cuồng nhiệt ấy khiến người đọc, người xem xúc động.
“Rô-mê-ô và Giu-li-ét” là một trong những vở bi kịch thu hút được sự quan tâm và yêu mến của hàng triệu người trên thế giới. Dù ra đời cách đây gần bảy thế kỉ nhưng vở kịch vẫn thu hút được độc giả bởi tình yêu trong sáng, vượt lên trên thù hận của lễ giáo phong kiến. Kết thúc đầy bi kịch của hai nhân vật chính một lần nữa khẳng định sức mạnh của tình yêu cũng như lên án gay gắt xã hội phong kiến bất nhân đã làm tan nát một tình yêu đẹp, dẫn tới cái chết đầy bi kịch của hai nhân vật chính.
Đoạn trích là cuộc gặp gỡ định mệnh của Rô-mê-ô và Giu-li-ét tại buổi dạ vũ, là khởi đầu cho một tình yêu trong sáng nhưng cũng vô cùng oan nghiệt của họ. Rô-mê-ô say đắm trước vẻ đẹp của Giu-li-ét và không thể không nhớ đến nàng. Nỗi nhớ điên cuồng ấy khiến chàng vượt qua bao nguy hiểm, tìm đến khu vườn nhà nàng với hi vọng có thể gặp được người tình trong mộng.
Khi màn đêm buông xuống, khi vạn vật đã ngủ say và thù hận lắng xuống, chàng tìm đến gặp nàng. Hai con người với tình yêu chớm nở và nỗi nhớ khắc khoải xen lẫn lo lắng, bất an được gặp nhau. Chính bóng tối trong khu vườn nhà Giu-li-ét đã che chở để Rô-mê-ô được an toàn khỏi sự thù hận và tai mắt của nhà Giu-li-ét. Nó cũng tạo điều kiện để hai người thổ lộ tình yêu dành cho nhau và bắt đầu một thiên tình sử đẹp đẽ nhưng cũng vô cùng đau thương.
Ánh trăng xuất hiện trong khu vườn nơi hai người gặp gỡ đầy thơ mộng, tô điểm thêm cho bức tranh lãng mạn của một tình yêu vừa chớm nở. Vẻ đẹp của ánh trăng tô điểm thêm cho vẻ đẹp thuần khiết của nàng Giu-li-ét. Những ngôi sao cũng đang soi sáng đôi mắt của người đẹp. Có thể nói, thiên nhiên trở thành phông nền lí tưởng để Rô-mê-ô ca ngợi vẻ đẹp và khi nghe được những lời độc thoại của Giu-li-ét, chàng Rô-mê-ô vô cùng hạnh phúc. Thậm chí, chàng chấp nhận từ bỏ tên họ của mình để đi theo tiếng gọi của tình yêu. Chàng khẳng định: “Chỉ cần được nàng gọi là người yêu là tôi xin tức thì nhận tên thánh mới từ nay trở đi, tôi không muốn bao giờ là Rô-mê-ô nữa.” Câu nói cho thấy tình yêu mãnh liệt, chân thành của chàng dành cho Giu-li-ét. Nhiều người cho rằng, việc chấp nhận từ bỏ tên họ là hành động nông nổi của tuổi trẻ. Tuy nhiên, hành động đó cho thấy tình yêu cháy bỏng của chàng. Vì tình yêu, chàng sẵn sàng từ bỏ danh phận quý tộc của mình, từ bỏ danh vọng và tiền bạc để đi theo tiếng gọi của tình yêu.
Sự xuất hiện của Rô-mê-ô khiến Giu-li-ét vừa vui mừng vừa lo sợ. Nàng sợ rằng những người trong gia tộc mình có thể gây nguy hiểm cho chàng. Tuy nhiên Rô-mê-ô không hề quan tâm đến điều đó. Đối với chàng, những giây phút được ở bên cạnh Giu-li-ét chính là điều tuyệt vời nhất. Sức mạnh của tình yêu khiến chàng có thể vượt qua mọi rào cản, mọi nguy hiểm để được gặp nàng: “Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh của tình yêu; mấy bức tường đá ngăn sao được ái tình. Mà cái gì tình yêu dám làm là làm được.” Trong mắt chàng Rô-mê-ô, chỉ còn tình yêu cháy bỏng với Giu-li-ét là sự tồn tại duy nhất và vô giá. Không có bất cứ thứ gì – kể cả danh vọng và gia tộc – có thể so sánh được. Tình yêu có một sức mạnh thần kì có thể giúp chàng vượt qua mọi thử thách, mọi sự sợ hãi, mọi thù hận để được sống vì tình yêu mà thôi.
Trong khi Rô-mê-ô có thể từ bỏ tất cả vì tình yêu thì Giu-li-ét có những cảm xúc và suy nghĩ thận trọng hơn, nhiều lo lắng và sợ hãi hơn. Kể từ sau bữa tiệc, nàng không lúc nào không nghĩ đến Rô-mê-ô. Tuy nhiên, những đắn đo giữa hạnh phúc riêng tư và sự thù hận của hai dòng tộc cứ giày vò nàng. Giu-li-ét sợ hãi khi thấy Rô-mê-ô ở khu vườn nhà mình. Bức tường rào quanh vườn cũng chính là rào cản của tình yêu đôi lứa. Giữa họ có một khoảng cách khó có thể vượt qua. Những lời nói của Giu-li-ét cho thấy sự đối lập giữa tình yêu trong sáng ngây thơ và nỗi lo sợ đến hoảng loạn trước những nguy hiểm của mối tình oan trái: “Tường vườn này cao, vượt qua thật khó. Và chàng thử nghĩ lại xem mình là ai. Nếu bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây thì chẳng khó lòng thoát chết”.
Tuy nhiên, đứng trước tình yêu đầu tiên của cuộc đời, dường như thù hận chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Mối nợ máu truyền từ đời này sang đời khác của hai dòng họ không thể ngăn cản tình yêu ngây thơ, trong sáng nhưng rất mãnh liệt của hai trái tim lần đầu rung động. Sức mạnh của tình yêu trong đoạn trích làm toát lên giá trị nhân văn và niềm hi vọng vào một hạnh phúc của hai kẻ si tình. Nhưng tình yêu mãnh liệt và trong sáng ấy lại trở thành điểm bắt đầu cho bi kịch đau thương mà hai người sẽ phải trải qua.
Đoạn trích làm nổi bật xung đột kịch giữa một bên là danh dự dòng tộc, danh dự gia đình với một bên là tình yêu, hạnh phúc cá nhân. Sự mạnh mẽ của Rô-mê-ô cộng hưởng với vẻ ngây thơ, có phần nhút nhát của Giu-li-ét tạo nên bức tranh tuyệt đẹp về tình yêu và khát vọng tự do, những người trẻ muốn thoát khỏi những trói buộc của chế độ phong kiến để có thể tự do yêu đương, tự do bộc lộ tình cảm của mình.
Hy vọng những bài văn nghị luận lớp 9 học kì 2 kèm văn mẫu tham khảo ở trên đã giúp các em hiểu rõ hơn đặc điểm, yêu cầu và cách triển khai từng dạng bài văn nghị luận thường gặp trong chương trình Ngữ văn 9 học kì 2.
Chúc các em học tốt, viết văn ngày càng mạch lạc, sâu sắc và đạt kết quả cao trong những kì thi sắp tới.
Nếu các em muốn có thêm nhiều sơ đồ tư duy, hệ thống kiến thức rõ ràng cùng các bài văn mẫu tham khảo, hãy đọc thử và trải nghiệm cuốn “Làm chủ kiến thức Ngữ Văn bằng sơ đồ tư duy lớp 9 – Luyện thi vào 10, Phần 2: Tiếng Việt – Tập làm văn” do TKBooks phát hành. Cuốn sách sẽ là người bạn đồng hành hữu ích, giúp các em học nhanh – nhớ lâu và đạt điểm cao trong kì thi học kì 2 lớp 9.
Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1rNHaFCnRgOCdxSQ2nh_UIUGGZz7ooYpn/view?usp=sharing

