Cách ôn thi hsa hiệu quả: Lộ trình chi tiết cho người mới bắt đầu

Cách ôn thi HSA hiệu quả kèm theo lộ trình ôn chi tiết cho người mới bắt đầu mà Tkbooks giới thiệu dưới đây sẽ giúp các em xây dựng được lộ trình ôn tập khoa học và tiết kiệm thời gian, cải thiện kết quả thi đáng kể.

Mời các em tham khảo!

1. Tìm hiểu kỳ thi HSA trước khi bắt đầu ôn tập

1.1. HSA là gì? Kỳ thi đánh giá những năng lực nào?

HSA là tên viết tắt của Highschool Student Assessment, kỳ thi đánh giá năng lực học sinh trung học phổ thông do Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) tổ chức.

Bài thi được xây dựng theo định hướng đánh giá những năng lực cốt lõi mà học sinh tích lũy trong quá trình học tập theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức, HSA còn chú trọng đến việc vận dụng kiến thức để giải quyết các tình huống thực tế.

Nếu chưa hiểu rõ về kỳ thi, bạn có thể tìm hiểu thêm HSA là gì, kỳ thi HSA của trường nào và được sử dụng để làm gì trước khi xây dựng kế hoạch ôn tập.

Cụ thể, kỳ thi tập trung đánh giá ba nhóm năng lực chính:

• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Khả năng phân tích thông tin, nhận diện vấn đề, vận dụng kiến thức và tìm ra phương án giải quyết phù hợp.
• Giao tiếp và hợp tác: Khả năng tiếp nhận, xử lý, diễn đạt và sử dụng thông tin trong những ngữ cảnh khác nhau.
• Tự chủ và tự học: Khả năng tìm hiểu, khám phá, vận dụng kiến thức khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.

Bên cạnh đó, bài thi còn đánh giá các năng lực đặc thù như tư duy logic, tính toán, lập luận, ngôn ngữ, tin học và tiếng Anh.

1.2. Cấu trúc đề thi HSA gồm những phần nào?

Theo cấu trúc áp dụng từ năm 2025 trong tài liệu hướng dẫn của ĐHQGHN, bài thi HSA có 3 phần, tổng cộng 150 câu hỏi, thời gian làm bài 195 phút và thang điểm tối đa 150 điểm.

Phần thi	Nội dung	Số câu hỏi	Thời gian	Điểm tối đa
Phần 1	Toán học và Xử lí số liệu – Tư duy định lượng	50	75 phút	50
Phần 2	Văn học – Ngôn ngữ – Tư duy định tính	50	60 phút	50
Phần 3	Khoa học hoặc Tiếng Anh	50	60 phút	50
Tổng	3 phần thi	150	195 phút	150

Để xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp, học sinh cần hiểu rõ nội dung, hình thức câu hỏi và yêu cầu của từng phần thi. Nếu muốn tìm hiểu kỹ hơn về các môn thi bắt buộc, môn tự chọn cũng như cách phân bổ thời gian làm bài, bạn có thể tham khảo bài viết HSA thi những môn gì? Cấu trúc bài thi HSA 2026 chi tiết trước khi bắt đầu ôn luyện.

1.3. Phạm vi kiến thức và mức độ khó của đề thi HSA

Nội dung bài thi HSA chủ yếu nằm trong chương trình giáo dục phổ thông, với tỷ lệ kiến thức tương đối như sau:

Đây là tỷ lệ tham khảo trong tài liệu, không phải tỷ lệ cố định cho mọi chủ đề. Riêng Vật lí và Sinh học có thể dao động khoảng ±5% giữa các khối lớp. Với phần Tiếng Anh, kiến thức lớp 12 chiếm khoảng 45%, còn kiến thức tổng hợp và vận dụng bậc cao chiếm khoảng 15%.

Về độ khó, các câu hỏi thuộc phần Toán học và Xử lí số liệu, Văn học – Ngôn ngữ và Khoa học được phân chia thành ba cấp độ:

Cấp độ	Tỷ lệ
Cấp độ 1	20%
Cấp độ 2	60%
Cấp độ 3	20%

Đối với phần Tiếng Anh, độ khó được phân bổ theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam, tương ứng với các trình độ tham chiếu CEFR:

Bậc	Trình độ tương ứng	Tỷ lệ
Bậc 2	A2	25%
Bậc 3	B1	35%
Bậc 4	B2	35%
Bậc 5	C1	5%

Như vậy, học sinh mới bắt đầu ôn HSA nên ưu tiên củng cố kiến thức nền tảng trước, sau đó tăng dần mức độ vận dụng và luyện tập các câu hỏi yêu cầu tư duy tổng hợp. Không nên chỉ tập trung vào những bài toán khó hoặc học thuộc các dạng câu hỏi có sẵn.

1.4. Cách tính điểm bài thi HSA

Tổng điểm tối đa của bài thi HSA là 150 điểm, được tổng hợp từ ba phần thi, mỗi phần tối đa 50 điểm.

Điểm bài thi được xác định dựa trên số câu trả lời đúng cùng các đặc tính của câu hỏi như độ khó và độ phân biệt. Câu trả lời sai hoặc không trả lời không được tính điểm.

Để xác định mục tiêu điểm số phù hợp với năng lực và nguyện vọng xét tuyển đại học, học sinh nên tìm hiểu thêm về thang điểm, phổ điểm và cách đánh giá kết quả HSA. Bạn có thể tham khảo bài viết Điểm thi HSA là gì? Bao nhiêu điểm là cao và cách tính điểm chi tiết để hiểu rõ hơn và xây dựng kế hoạch ôn luyện phù hợp.

2. Cách ôn thi HSA hiệu quả theo từng phần thi

Mỗi phần thi HSA có đặc điểm riêng về nội dung, hình thức câu hỏi và yêu cầu tư duy. Vì vậy, học sinh nên xây dựng phương pháp ôn luyện theo từng phần thay vì áp dụng một cách học chung cho tất cả các môn.

2.1. Cách ôn thi HSA hiệu quả phần Tư duy định lượng – Toán học và Xử lí số liệu

Phần Tư duy định lượng gồm 50 câu hỏi, thời gian làm bài 75 phút, trong đó có 35 câu trắc nghiệm bốn lựa chọn và 15 câu điền đáp án.

Nội dung kiến thức bao gồm:

• Số học và Đại số: Mệnh đề, tập hợp, biểu thức đại số, hàm số và đồ thị, phương trình, hệ phương trình, bất phương trình, lượng giác, lũy thừa, hàm số mũ, logarit, dãy số, cấp số cộng, cấp số nhân và tổ hợp.
• Giải tích: Giới hạn, hàm số liên tục, đạo hàm, nguyên hàm và tích phân.
• Hình học: Hình học phẳng, hình học không gian và các bài toán đo lường.
• Thống kê và xác suất: Phân tích dữ liệu, các đại lượng thống kê, xác suất và bài toán liên quan.
• Tư duy toán học tổng hợp: Kết hợp nhiều kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tế.

Để ôn thi hiệu quả, học sinh nên bắt đầu bằng việc hệ thống lại các công thức và kiến thức trọng tâm theo từng chuyên đề. Sau mỗi chuyên đề, cần luyện tập từ câu hỏi nhận biết, thông hiểu đến vận dụng để nắm chắc bản chất thay vì ghi nhớ máy móc cách giải.

Đặc biệt, phần Tư duy định lượng không chỉ kiểm tra khả năng tính toán mà còn đánh giá năng lực lập luận, mô hình hóa toán học, phân tích số liệu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Kinh nghiệm làm bài Tư duy định lượng:

– Đọc kỹ đề bài, xác định dữ kiện và yêu cầu trước khi tính toán.

– Sử dụng giấy nháp để trình bày các bước giải, tránh nhầm lẫn.

– Ưu tiên xử lý nhanh những câu hỏi quen thuộc, có thể giải bằng một hoặc hai bước.

– Với câu hỏi khó, kết hợp nhiều kiến thức và thử phương pháp loại trừ nếu phù hợp.

– Kiểm tra lại phép tính khi kết quả không trùng với các phương án.

– Chú ý đơn vị đo, điều kiện xác định và cách nhập kết quả ở câu điền đáp án.

Với thời gian 75 phút cho 50 câu hỏi, thí sinh có trung bình khoảng 1,5 phút mỗi câu. Tuy nhiên, không nhất thiết dành thời gian bằng nhau cho mọi câu. Những câu dễ nên được giải quyết nhanh để dành thêm thời gian cho các bài toán vận dụng.

Đối với phần Toán học và Xử lí số liệu, học sinh có thể tham khảo bộ sách HSA – Tổng Ôn Chuyên Đề Môn Toán – Tập 1 và Tập 2 của TKBooks. Bộ sách giúp học sinh ôn tập kiến thức Toán theo từng chuyên đề, kết hợp luyện tập để củng cố nền tảng và nâng cao khả năng vận dụng. Đây là tài liệu tham khảo phù hợp trong giai đoạn đầu của lộ trình ôn thi HSA, đặc biệt với những bạn muốn hệ thống lại kiến thức trước khi luyện đề tổng hợp.

>>> Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1f5mIqRZFcijDGH8BLASLsw7jTTLMbuLY/view?usp=sharing

Khi đã nắm vững kiến thức nền tảng, học sinh nên chuyển sang luyện đề để làm quen với các dạng câu hỏi và rèn luyện khả năng phân bổ thời gian. Cuốn HSA – 30 Đề Thi Thử Kỳ Thi Đánh Giá Năng Lực Đại Học Quốc Gia Hà Nội – Môn Toán của TKBooks là tài liệu tham khảo giúp học sinh thực hành giải đề, tự đánh giá năng lực và nhận diện những phần kiến thức cần cải thiện trước kỳ thi.

>>> Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/15oP8Tho06ifLeBapbXuwtCwuGAwwStJw/view?usp=sharing

2.2. Cách ôn thi HSA hiệu quả phần Tư duy định tính – Văn học và Ngôn ngữ

Phần Tư duy định tính gồm 50 câu hỏi trắc nghiệm trong 60 phút. Phần thi có 25 câu hỏi đơn và 5 chùm câu hỏi, mỗi chùm gồm một ngữ cảnh kèm 5 câu hỏi.

Nội dung đánh giá tập trung vào khả năng đọc hiểu, phân tích và sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt thông qua các ngữ liệu thuộc nhiều lĩnh vực như văn học, lịch sử, địa lí, nghệ thuật, đời sống và xã hội.

Các nhóm kiến thức cần ôn luyện bao gồm:

– Từ vựng, ngữ pháp và ngữ nghĩa tiếng Việt.

– Hoạt động giao tiếp và các hành vi ngôn ngữ.

– Đặc điểm, sự phát triển và biến thể của ngôn ngữ.

– Đọc hiểu văn bản văn học và văn bản thông tin.

– Phân tích nội dung, hình thức nghệ thuật, quan điểm và thái độ của tác giả.

– So sánh, đánh giá, suy luận và vận dụng thông tin từ ngữ liệu.

Phương pháp ôn thi HSA phần Văn học – Ngôn ngữ:

Trước tiên, học sinh cần nắm chắc kiến thức tiếng Việt và Ngữ văn cơ bản trong sách giáo khoa. Đây là nền tảng để nhận diện các hiện tượng ngôn ngữ, phân tích văn bản và xử lý câu hỏi đọc hiểu.

Tiếp theo, hãy luyện ba kỹ năng đọc quan trọng:

– Đọc lướt: Nắm chủ đề và nội dung khái quát của văn bản.

– Đọc quét: Tìm nhanh từ khóa, dữ kiện hoặc thông tin được yêu cầu.

– Đọc chi tiết: Phân tích các đoạn văn quan trọng để xác định ý nghĩa, lập luận và quan điểm của tác giả.

Trong quá trình luyện tập, học sinh nên ghi chú từ khóa, ý chính và mối quan hệ giữa các thông tin. Khi trả lời câu hỏi, cần bám sát ngữ liệu, kết hợp phân tích, suy luận và so sánh thay vì lựa chọn theo cảm tính.

Ngoài ra, việc thường xuyên đọc sách, báo, văn bản khoa học và các tài liệu thuộc nhiều lĩnh vực sẽ giúp mở rộng vốn từ, nâng cao khả năng tiếp nhận thông tin và cải thiện tốc độ đọc hiểu.

Khi gặp các phương án có nội dung gần giống nhau, hãy đối chiếu từng đáp án với thông tin trong văn bản để tránh lựa chọn những nhận định suy diễn hoặc không được ngữ liệu hỗ trợ.

2.3. Cách ôn thi HSA hiệu quả phần Khoa học

Ở phần thi thứ ba, thí sinh lựa chọn Khoa học sẽ làm 50 câu hỏi trong 60 phút, với ba chủ đề được chọn trong năm môn: Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lí.

Mỗi chủ đề có khoảng 16–17 câu hỏi. Các câu hỏi có thể xuất hiện dưới dạng trắc nghiệm, điền đáp án ở những môn phù hợp và câu hỏi gắn với ngữ cảnh chung.

Để đạt kết quả tốt, học sinh nên lựa chọn ba môn dựa trên năng lực, mức độ nắm chắc kiến thức và định hướng xét tuyển đại học.

Đối với môn Vật lí

Những nội dung cần ôn tập bao gồm động học, động lực học, công, năng lượng, công suất, đo lường, chuyển động tròn, biến dạng vật rắn, dao động, sóng, điện, từ, vật lí nhiệt, khí lí tưởng, hạt nhân, phóng xạ và kiến thức thí nghiệm.

Học sinh nên tập trung hiểu bản chất hiện tượng, điều kiện áp dụng công thức, đơn vị đo và mối quan hệ giữa các đại lượng. Với câu hỏi có đồ thị hoặc kết quả thí nghiệm, cần luyện kỹ năng đọc và phân tích dữ liệu trước khi tính toán.

Đối với môn Hóa học

Phạm vi ôn tập gồm bảng tuần hoàn, liên kết hóa học, năng lượng hóa học, động hóa học, điện hóa học, hóa học vô cơ, kim loại, phức chất, hydrocarbon, dẫn xuất halogen, alcohol, phenol, hợp chất carbonyl, ester, lipid, carbohydrate, hợp chất chứa nitrogen và sulfur, polymer, phổ hồng ngoại (IR), phổ khối (MS) và thực hành thí nghiệm.

Cách học hiệu quả là hệ thống kiến thức theo nhóm chất, tính chất, phản ứng đặc trưng và mối liên hệ giữa các chủ đề. Đồng thời, cần luyện đọc bảng số liệu, sơ đồ phản ứng, phổ phân tích và xử lý các tình huống thực nghiệm.

Đối với môn Sinh học

Các nội dung trọng tâm gồm các cấp độ tổ chức của thế giới sống, sinh học tế bào, vi sinh vật, virus, sinh học cơ thể, trao đổi chất, chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng, phát triển, cảm ứng, di truyền, tiến hóa, sinh thái, môi trường, sinh học phân tử và thí nghiệm.

Học sinh nên sử dụng sơ đồ tư duy để liên kết các quá trình sinh học, so sánh những cơ chế dễ nhầm lẫn và luyện phân tích biểu đồ, hình ảnh, bảng số liệu thực nghiệm.

Đối với môn Lịch sử

Kiến thức bao gồm lịch sử thế giới cận đại và hiện đại, lịch sử Đông Nam Á, lịch sử Việt Nam cận – hiện đại, các chuyên đề về danh nhân lịch sử và quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Thay vì học thuộc các sự kiện rời rạc, học sinh nên hệ thống theo dòng thời gian, giai đoạn, nguyên nhân, diễn biến, kết quả và ý nghĩa. Đồng thời, cần luyện kỹ năng so sánh, đánh giá và liên hệ giữa các sự kiện lịch sử.

Đối với môn Địa lí

Phạm vi kiến thức gồm địa lí đại cương, địa lí kinh tế – xã hội thế giới và địa lí Việt Nam, bao gồm tự nhiên, dân cư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các ngành kinh tế và các vùng kinh tế.

Học sinh nên luyện đọc bản đồ, biểu đồ, bảng số liệu, nhận xét xu hướng và giải thích các hiện tượng địa lí. Việc liên hệ kiến thức với tình hình kinh tế – xã hội thực tế cũng giúp nâng cao khả năng vận dụng.

Kinh nghiệm chung khi làm phần Khoa học: Cần đọc kỹ dữ kiện, xác định từ khóa, phân tích và so sánh các phương án. Khi phân vân giữa những đáp án gần giống nhau, hãy loại trừ từng phương án dựa trên cơ sở khoa học thay vì đoán theo cảm giác.

2.4. Cách ôn thi HSA hiệu quả phần Tiếng Anh

Nếu lựa chọn Tiếng Anh thay cho Khoa học, thí sinh sẽ làm 50 câu hỏi trong 60 phút. Theo bảng đề cương trong tài liệu, nội dung được chia thành ba nhóm:

Nhóm kiến thức	Số câu
Từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp và diễn đạt viết	30
Đọc hiểu văn bản	15
Suy luận và giải quyết tình huống	5

Đối với từ vựng và ngữ pháp, học sinh nên ôn theo chủ đề và cấu trúc ngữ pháp thường gặp, kết hợp bài tập sử dụng từ trong ngữ cảnh, diễn đạt lại câu, kết hợp câu và lựa chọn cách diễn đạt phù hợp.

Đối với đọc hiểu, cần luyện xác định ý chính, thông tin chi tiết, mục đích, thái độ và quan điểm của tác giả. Đồng thời, chú ý các câu hỏi suy luận, tìm nghĩa của từ trong ngữ cảnh và hoàn thành thông tin còn thiếu trong văn bản.

Đối với suy luận và giải quyết tình huống, học sinh cần luyện khả năng sử dụng tiếng Anh trong các tình huống giao tiếp, nhận diện vấn đề và lựa chọn phương án phản hồi phù hợp.

Một cách ôn thi HSA hiệu quả là duy trì thói quen đọc tiếng Anh mỗi ngày, ghi lại những từ mới theo ngữ cảnh và thường xuyên luyện các bài tập giới hạn thời gian. Khi làm đề, không nên dịch từng từ mà cần hiểu nội dung tổng thể trước khi phân tích câu hỏi.

Bên cạnh việc củng cố từ vựng, ngữ pháp và kỹ năng đọc hiểu, học sinh lựa chọn phần thi Tiếng Anh nên thường xuyên luyện đề để làm quen với hình thức câu hỏi và cải thiện tốc độ xử lý thông tin. Cuốn HSA – 30 Đề Thi Thử Kỳ Thi Đánh Giá Năng Lực Đại Học Quốc Gia Hà Nội – Môn Tiếng Anh của TKBooks là tài liệu tham khảo giúp học sinh thực hành, kiểm tra kiến thức và chuẩn bị tốt hơn cho phần thi này.

>>> Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1X1pzdmT7QkJBZ-dh0LQXZLUvYzyD4iEg/view?usp=sharing

3. Lộ trình ôn thi HSA chi tiết cho người mới bắt đầu

Đối với học sinh chưa từng ôn thi đánh giá năng lực, một lộ trình từ 4–6 tháng là khoảng thời gian tham khảo để củng cố kiến thức, luyện tập theo chuyên đề và làm quen với áp lực thời gian. Thời lượng thực tế cần điều chỉnh theo trình độ đầu vào và lịch học trên lớp.

Dưới đây là lộ trình mẫu trong 6 tháng, chia thành bốn giai đoạn.

3.1. Giai đoạn 1: Đánh giá năng lực và xây dựng kế hoạch (Tháng 1)

Trong tháng đầu tiên, học sinh cần tìm hiểu cấu trúc đề thi, xác định mục tiêu điểm số và đánh giá trình độ hiện tại.

Trước tiên, hãy làm một đề thi tham khảo HSA để nhận biết mức độ quen thuộc với từng dạng câu hỏi. Sau khi hoàn thành, cần phân tích kết quả theo ba nhóm:

– Những nội dung đã nắm chắc và có thể giải nhanh.

– Những nội dung đã học nhưng thường mắc lỗi.

– Những chuyên đề còn thiếu kiến thức hoặc chưa biết cách giải.

Tiếp theo, lập danh sách các chuyên đề cần ôn và xác định mức độ ưu tiên. Đối với phần Toán học, có thể chia thành đại số, giải tích, hình học, xác suất và thống kê. Với phần Văn học – Ngôn ngữ, cần đánh giá riêng kiến thức tiếng Việt và kỹ năng đọc hiểu.

Riêng phần thứ ba, học sinh cần sớm lựa chọn Khoa học hoặc Tiếng Anh để tránh phân tán thời gian ôn tập.

Mục tiêu cuối giai đoạn: Hiểu cấu trúc bài thi, xác định được điểm mạnh, điểm yếu và có kế hoạch ôn tập theo tuần.

3.2. Giai đoạn 2: Củng cố kiến thức nền tảng (Tháng 2 – 3)

Đây là giai đoạn quan trọng đối với học sinh mới bắt đầu hoặc còn hổng kiến thức.

• Với phần Toán học và Xử lí số liệu, học sinh nên ôn lần lượt từng chuyên đề, bắt đầu từ kiến thức cơ bản đến vận dụng. Mỗi chuyên đề cần có phần tóm tắt lý thuyết, công thức, ví dụ minh họa và bài tập tự luyện.
• Với phần Văn học – Ngôn ngữ, cần ôn các kiến thức tiếng Việt, kết hợp luyện đọc hiểu văn bản hằng ngày. Nên lựa chọn ngữ liệu đa dạng để tăng khả năng xử lý thông tin.
• Với phần Khoa học hoặc Tiếng Anh, học sinh tập trung củng cố các chủ đề đã lựa chọn, đồng thời hệ thống lại kiến thức trọng tâm trong chương trình THPT.

Có thể tham khảo cách phân bổ thời gian tự học như sau:

Hoạt động	Thời lượng tham khảo mỗi ngày
Ôn Toán học và Xử lí số liệu	60–90 phút
Ôn Văn học – Ngôn ngữ	30–45 phút
Ôn Khoa học hoặc Tiếng Anh	45–60 phút
Xem lại kiến thức và ghi chép lỗi sai	15–20 phút

Đây là lịch mẫu dành cho những ngày có nhiều thời gian tự học. Nếu lịch học chính khóa dày, học sinh có thể luân phiên các phần thi trong tuần thay vì cố gắng học tất cả mỗi ngày.

Mục tiêu cuối giai đoạn: Nắm được kiến thức cơ bản của các chuyên đề trọng tâm và giải quyết tương đối ổn định những câu hỏi ở mức nhận biết, thông hiểu.

3.3. Giai đoạn 3: Luyện tập chuyên đề và đề tổng hợp (Tháng 4 – 5)

Sau khi có nền tảng kiến thức, học sinh cần chuyển sang luyện tập có giới hạn thời gian để cải thiện tốc độ và khả năng vận dụng.

Trong giai đoạn này, nên kết hợp hai hình thức:

– Luyện đề theo chuyên đề: Tập trung xử lý từng nhóm câu hỏi để củng cố phương pháp và khắc phục những lỗi sai thường gặp.

– Luyện đề tổng hợp: Làm quen với việc chuyển đổi liên tục giữa các dạng câu hỏi, duy trì sự tập trung và phân bổ thời gian hợp lý.

Ví dụ, học sinh có thể dành ba đến bốn buổi trong tuần để luyện chuyên đề, một buổi luyện đề tổng hợp và một buổi phân tích lỗi sai.

Sau mỗi bài luyện, cần ghi lại nguyên nhân làm sai, chẳng hạn như quên công thức, đọc thiếu dữ kiện, hiểu sai câu hỏi, tính toán nhầm hoặc thiếu thời gian.

Đặc biệt, không nên chỉ quan tâm đến tổng số câu đúng. Hãy theo dõi tỷ lệ hoàn thành của từng phần để xác định nhóm kiến thức nào đang tiến bộ và nhóm nào cần được bổ sung.

Mục tiêu cuối giai đoạn: Cải thiện tốc độ làm bài, tăng độ chính xác và hình thành chiến thuật xử lý các dạng câu hỏi khác nhau.

3.4. Giai đoạn 4: Tổng ôn và luyện đề sát kỳ thi (Tháng 6)

Ở giai đoạn cuối, học sinh nên ưu tiên hệ thống kiến thức, luyện đề hoàn chỉnh và điều chỉnh tâm lý trước kỳ thi.

Mỗi tuần có thể thực hiện một đến hai bài thi thử đầy đủ theo thời gian quy định. Khi luyện đề, nên mô phỏng điều kiện thi thực tế: làm bài liên tục, hạn chế gián đoạn và sử dụng giao diện thi trên máy tính khi có thể.

Sau mỗi lần luyện đề, hãy kiểm tra:

– Số câu hoàn thành trong từng phần.

– Những câu sai do thiếu kiến thức.

– Những câu sai vì đọc nhầm hoặc tính toán thiếu chính xác.

– Thời gian dành cho câu khó.

– Khả năng duy trì sự tập trung trong suốt bài thi.

Trong những ngày sát kỳ thi, không nên cố gắng học quá nhiều kiến thức mới. Thay vào đó, hãy xem lại công thức, sơ đồ tư duy, các dạng câu hỏi thường sai và điều chỉnh chế độ sinh hoạt để bảo đảm sức khỏe.

Mục tiêu cuối giai đoạn: Ổn định kết quả luyện đề, làm chủ thời gian và sẵn sàng bước vào kỳ thi chính thức.

3.5. Gợi ý thời khóa biểu ôn thi HSA trong một tuần

Dưới đây là lịch học mẫu dành cho học sinh đang trong giai đoạn củng cố kiến thức và luyện tập chuyên đề:

Thời khóa biểu có thể thay đổi theo năng lực và tiến độ của từng học sinh. Quan trọng nhất là duy trì sự đều đặn, kết hợp học kiến thức mới với ôn lại kiến thức cũ và dành thời gian phân tích lỗi sai.

4. Những cách ôn thi HSA hiệu quả giúp cải thiện điểm số

Ngoài việc xây dựng lộ trình học tập, học sinh cần lựa chọn phương pháp ôn luyện phù hợp để nâng cao khả năng ghi nhớ, vận dụng kiến thức và giải quyết câu hỏi trong thời gian giới hạn.

4.1. Nắm chắc kiến thức cơ bản trước khi luyện câu hỏi nâng cao

Một trong những sai lầm thường gặp khi ôn thi HSA là bắt đầu luyện đề khó khi chưa nắm vững kiến thức nền tảng.

Thực tế, đề thi HSA đánh giá nhiều cấp độ năng lực, trong đó có những câu hỏi yêu cầu vận dụng kiến thức từ nhiều chủ đề khác nhau. Nếu không hiểu bản chất, học sinh dễ gặp khó khăn khi đề bài thay đổi cách diễn đạt hoặc đưa kiến thức vào tình huống mới.

Vì vậy, nên áp dụng quy trình học gồm bốn bước: Nắm lý thuyết → Xem ví dụ minh họa → Luyện bài tập → Tổng hợp lỗi sai.

Đối với những kiến thức thường xuyên quên, học sinh có thể sử dụng flashcard, sơ đồ tư duy hoặc bảng công thức để ôn tập định kỳ.

4.2. Hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy

Sơ đồ tư duy là phương pháp hữu ích khi cần ghi nhớ khối lượng kiến thức lớn trong chương trình THPT.

Đối với Toán học, học sinh có thể xây dựng sơ đồ công thức và các dạng bài theo từng chuyên đề. Với Khoa học, nên liên kết các khái niệm, hiện tượng và quy luật. Trong khi đó, phần Văn học – Ngôn ngữ có thể hệ thống theo kỹ năng đọc hiểu, kiến thức tiếng Việt và các thao tác lập luận.

Việc kết nối các kiến thức liên quan giúp học sinh dễ dàng nhận diện hướng giải quyết khi gặp câu hỏi tổng hợp hoặc vận dụng thực tế.

4.3. Không học tủ, chủ động mở rộng kiến thức

Bài thi HSA có phạm vi kiến thức rộng và nhiều câu hỏi gắn với ngữ cảnh thực tiễn. Vì vậy, chỉ học thuộc một số dạng bài hoặc dự đoán nội dung sẽ xuất hiện trong đề thi không phải phương pháp bền vững.

Học sinh nên thường xuyên đọc sách, báo, tài liệu khoa học, tìm hiểu những vấn đề kinh tế – xã hội và cập nhật kiến thức từ các nguồn đáng tin cậy.

Đặc biệt, việc đọc tài liệu đa lĩnh vực không chỉ hỗ trợ phần Văn học – Ngôn ngữ mà còn cải thiện khả năng xử lý thông tin trong phần Khoa học và Tư duy định lượng.

4.4. Luyện đề thường xuyên và phân tích lỗi sai

Luyện đề giúp học sinh làm quen với cấu trúc bài thi, nhận diện những dạng câu hỏi thường gặp và kiểm tra hiệu quả của quá trình ôn tập.

Tuy nhiên, chất lượng chữa đề quan trọng không kém số lượng đề đã làm. Sau mỗi lần luyện tập, học sinh nên xác định nguyên nhân của từng câu sai và tìm cách khắc phục.

Có thể xây dựng một bảng theo dõi gồm tên chuyên đề, dạng câu hỏi, nguyên nhân sai, phương pháp giải đúng và thời điểm cần ôn lại.

Đối với câu hỏi đã làm đúng nhưng mất quá nhiều thời gian, học sinh cũng nên tìm phương pháp giải ngắn gọn hơn để cải thiện tốc độ.

4.5. Rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian

Thời gian trung bình dành cho mỗi câu hỏi trong từng phần thi HSA tương đối ngắn:

Phần thi	Thời gian trung bình/câu
Tư duy định lượng	90 giây
Tư duy định tính	72 giây
Khoa học hoặc Tiếng Anh	72 giây

Để quản lý thời gian hiệu quả, học sinh nên ưu tiên những câu có thể giải quyết nhanh, tránh dành quá nhiều thời gian cho một câu hỏi khó.

Khi gặp câu hỏi chưa tìm được hướng giải, có thể tạm chuyển sang câu tiếp theo và quay lại nếu còn thời gian trong cùng phần thi.

Đặc biệt, HSA được tổ chức trên máy tính. Theo hướng dẫn chính thức, thí sinh chỉ có thể xem lại câu hỏi trong phần đang làm, không thể quay về phần trước sau khi đã chuyển sang phần tiếp theo. Vì vậy, cần kiểm tra đáp án trước khi kết thúc mỗi phần.

5. Bí quyết làm bài thi HSA để đạt kết quả tốt

Bên cạnh kiến thức và kỹ năng, chiến thuật làm bài và cách ôn thi HSA hiệu quả cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành đề thi trong thời gian quy định.

5.1. Đọc kỹ hướng dẫn trước khi bắt đầu

Trước khi làm bài, thí sinh cần đọc kỹ hướng dẫn trên hệ thống, đặc biệt là cách lựa chọn đáp án trắc nghiệm và nhập kết quả đối với câu hỏi điền đáp án.

Cần chú ý những từ khóa quan trọng trong đề như “đúng”, “không đúng”, “phù hợp nhất” hoặc “không phù hợp” để tránh hiểu sai yêu cầu.

5.2. Ưu tiên câu dễ, xử lý câu khó sau

Không nên cố gắng giải quyết tất cả các câu hỏi theo cùng một tốc độ. Với những câu hỏi có hướng giải rõ ràng, học sinh nên hoàn thành nhanh và chính xác.

Đối với câu hỏi khó, cần phân tích dữ kiện, liên hệ kiến thức và cân nhắc phương pháp loại trừ. Nếu chưa tìm được đáp án, hãy tiếp tục những câu khác để tránh mất quá nhiều thời gian.

5.3. Sử dụng phương pháp loại trừ đáp án

Đối với câu hỏi trắc nghiệm, phương pháp loại trừ có thể giúp thu hẹp phạm vi lựa chọn khi chưa xác định ngay được đáp án.

Trong phần Toán học, có thể kiểm tra điều kiện, dấu của kết quả hoặc giá trị đặc biệt. Với Văn học – Ngôn ngữ, cần loại bỏ những phương án không được ngữ liệu hỗ trợ. Trong phần Khoa học, có thể dựa vào các nguyên lý, quy luật và dữ kiện thực nghiệm để xác định đáp án không phù hợp.

5.4. Không bỏ trống câu hỏi trắc nghiệm khi còn thời gian

Theo hướng dẫn chấm điểm HSA, câu trả lời sai hoặc không trả lời không được tính điểm. Vì vậy, với câu hỏi trắc nghiệm chưa chắc chắn, thí sinh có thể sử dụng phương pháp loại trừ để lựa chọn phương án có cơ sở nhất thay vì bỏ trống.

Tuy nhiên, với câu hỏi điền đáp án, cần đặc biệt chú ý yêu cầu nhập kết quả và không nên đưa ra câu trả lời tùy tiện khi chưa hiểu cách giải.

5.5. Chuẩn bị tâm lý và điều kiện dự thi

Trước ngày thi, học sinh nên kiểm tra thông tin dự thi, địa điểm, ca thi, giấy tờ cá nhân và những vật dụng được phép mang vào phòng thi.

Không nên thức khuya luyện đề sát giờ thi. Việc nghỉ ngơi đầy đủ, duy trì tâm lý ổn định và đến địa điểm thi đúng giờ sẽ giúp thí sinh tập trung tốt hơn.

Một lưu ý quan trọng là không nên áp dụng máy móc các hướng dẫn cũ về vật dụng được phép mang vào phòng thi. Chẳng hạn, infographic bạn cung cấp có đề cập đến việc mang Atlat Địa lí Việt Nam, nhưng thí sinh cần kiểm tra quy định hiện hành của đơn vị tổ chức, không mặc định Atlat được phép sử dụng.

6. Những sai lầm cần tránh khi ôn thi HSA

Dù dành nhiều thời gian học tập, một số học sinh vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn do lựa chọn phương pháp ôn luyện chưa phù hợp.

• Học quá nhiều tài liệu cùng lúc: Sử dụng nhiều nguồn kiến thức nhưng không có kế hoạch rõ ràng dễ khiến học sinh bị quá tải và không nắm chắc nội dung. Nên lựa chọn tài liệu có hệ thống, phù hợp với cấu trúc đề thi.
• Chỉ luyện đề mà bỏ qua kiến thức nền tảng: Luyện đề khi còn hổng kiến thức khiến học sinh dễ ghi nhớ cách giải một cách máy móc và gặp khó khăn khi đề bài thay đổi.
• Không phân tích lỗi sai: Nếu chỉ xem đáp án rồi chuyển sang đề mới, những lỗi sai cũ rất dễ lặp lại. Cần dành thời gian chữa đề và ôn lại kiến thức liên quan.
• Học lệch giữa các phần thi: Việc quá tập trung vào một môn có thể khiến những phần thi còn lại không được chuẩn bị đầy đủ. Học sinh nên phân bổ thời gian dựa trên năng lực và mục tiêu điểm số của từng phần.
• Không luyện tập dưới áp lực thời gian: Có kiến thức nhưng thiếu kỹ năng quản lý thời gian có thể khiến thí sinh không hoàn thành bài thi. Vì vậy, cần luyện đề có bấm giờ ngay từ giai đoạn giữa của lộ trình ôn tập.

7. Cách lựa chọn tài liệu ôn thi HSA phù hợp cho người mới

Tài liệu ôn tập là yếu tố hỗ trợ quan trọng trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi. Tuy nhiên, không phải cứ sử dụng nhiều sách hoặc làm thật nhiều đề là sẽ đạt kết quả tốt.

Đối với người mới bắt đầu, nên ưu tiên ba nhóm tài liệu:

– Sách giáo khoa và tài liệu kiến thức nền tảng: Giúp hệ thống lại những nội dung quan trọng trong chương trình THPT.

– Sách ôn thi HSA theo chuyên đề: Hỗ trợ học sinh ôn tập có hệ thống, từ lý thuyết đến ví dụ minh họa và bài tập vận dụng.

– Đề thi tham khảo và đề luyện tập tổng hợp: Giúp làm quen với hình thức câu hỏi, rèn tốc độ và đánh giá tiến độ ôn luyện.

Riêng với phần Toán học và Xử lí số liệu, học sinh nên ưu tiên những tài liệu được chia theo chuyên đề, có hướng dẫn phương pháp giải và bài tập từ cơ bản đến nâng cao. Cách học này giúp khắc phục lỗ hổng kiến thức trước khi chuyển sang luyện đề tổng hợp.

Học sinh có thể tham khảo thêm bài viết Sách ôn thi HSA Toán 2027: Tổng ôn kiến thức theo chuyên đề để tìm hiểu hướng lựa chọn tài liệu ôn tập phù hợp.

Ngoài ra, cần tham khảo đề thi mẫu và thông tin cập nhật từ website chính thức của kỳ thi HSA tại hsa.edu.vn. ĐHQGHN không tổ chức các khóa luyện thi HSA dưới danh nghĩa đơn vị tổ chức kỳ thi, vì vậy học sinh cần thận trọng với những lời quảng cáo tự nhận là khóa ôn luyện chính thức.

Hy vọng những hướng dẫn về cách ôn thi HSA hiệu quả và lộ trình ôn chi tiết cho người mới bắt đầu ở trên đã giúp các em hiểu rõ hơn về cấu trúc đề thi, phương pháp học tập và cách xây dựng kế hoạch ôn luyện phù hợp với năng lực bản thân.

Hãy bắt đầu từ việc củng cố kiến thức nền tảng, luyện tập theo từng chuyên đề và thường xuyên đánh giá tiến độ để cải thiện kết quả.

Chúc các em ôn tập hiệu quả, tự tin bước vào kỳ thi HSA và đạt được số điểm như mong muốn!

TKbooks.vn