Viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử lớp 9

Viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử lớp 9 sẽ giúp các em học sinh biết cách viết bài văn thuyết minh rõ ràng, mạch lạc và đầy đủ ý. Qua đó, các em còn hiểu thêm về giá trị lịch sử, văn hóa cũng như vẻ đẹp của các danh lam thắng cảnh, di tích nổi tiếng. Đồng thời, bài viết cũng góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước cho học sinh.

Mời các em tham khảo!

I. Yêu cầu cần đạt khi viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử

– Xác định rõ đối tượng thuyết minh là danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.

– Giới thiệu tổng quan về đối tượng thuyết minh (quá trình hình thành, cấu trúc, quy mô, tầm vóc, giá trị của đối tượng thuyết minh trên các phương diện khác nhau…).

– Trình bày những nét độc đáo, đặc sắc của đối tượng được miêu tả (có trích dẫn nguồn tài liệu đáng tin cậy).

– Thể hiện được thái độ, tình cảm của người viết với đối tượng thuyết minh.

– Kết hợp các phương tiện phi ngôn ngữ và phương tiện ngôn ngữ một cách hiệu quả.

II. Hướng dẫn viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử lớp 9

1. Bước 1: Trước khi viết

1.1. Lựa chọn đề tài

– Tất cả danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử đều có thể trở thành đối tượng thuyết minh.

– Danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử có thể tồn tại độc lập cũng có thể gắn bó hữu cơ với nhau trong một chỉnh thể. Tuy nhiên, khi viết bài, chúng ta có thể chỉ tập trung vào nội dung mà mình hiểu rõ và có tư liệu đầy đủ. Nội dung còn lại được nhắc đến mang tính chất dẫn dắt.

1.2. Tìm ý

– Để tìm ý cho bài thuyết minh, chúng ta cần trả lời các câu hỏi sau:

– Danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử ấy là gì? Có thể xác định tên cho nó như thế nào?

– Đối tượng thuyết minh nằm ở vùng nào? Khoảng cách bao xa so với địa điểm trung tâm mà nhiều người biết?

– Có những thông tin chung nào về đối tượng để khẳng định vị trí, ý nghĩa và giá trị của nó?

– Đặc điểm nổi bật của đối tượng thuyết minh là gì? So với các đối tượng cùng loại, nó có đặc điểm gì khác biệt, độc đáo?

– Các chuyên gia và du khách đánh giá như thế nào về đối tượng thuyết minh?

– Đối tượng thuyết minh có vai trò gì với sự phát triển kinh tế – xã hội – văn hóa của địa phương và cả nước?

1.3. Lập dàn ý

a. Mở bài:

– Giới thiệu tên danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử sẽ thuyết minh và nhận xét khái quát về đối tượng.

b. Thân bài:

– Trình bày các đặc điểm của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử theo trình tự hợp lí:

– Tổng quan về đối tượng thuyết minh.

– Thuyết minh cụ thể những điểm độc đáo, đặc sắc của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.

– Nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.

– Cung cấp thông tin về tình trạng bảo tồn, phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.

c. Kết bài:

– Khái quát giá trị, ý nghĩa của đối tượng thuyết minh trong việc phát triển kinh tế – xã hội – văn hóa của địa phương và cả nước.

2. Bước 2: Viết bài

– Triển khai các ý đã xây dựng trong dàn ý thành các đoạn văn hoàn chỉnh.

– Kết hợp miêu tả với cung cấp số liệu khách quan dựa trên nguồn dữ liệu đáng tin cậy.

– Đưa vào văn bản những hình ảnh, sơ đồ, bản đồ phù hợp nhằm làm nổi bật đặc điểm của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử được thuyết minh.

3. Bước 3: Chỉnh sửa bài viết

– Kiểm tra chỉnh sửa, bổ sung các thông tin làm nổi bật đặc điểm và giá trị của đối tượng thuyết minh.

– Sắp xếp các đoạn văn phù hợp giúp người đọc hình dung được tổng thể về đối tượng thuyết minh. Đảm bảo bố cục mạch lạc và tính liên kết của văn bản.

– Sử dụng bản đồ, sơ đồ, hình ảnh,… tiêu biểu. Đảm bảo việc đặt các hình ảnh phù hợp với kênh chữ.

– Kiểm tra cách diễn đạt, chỉnh sửa nếu bài viết có lỗi chính tả, dùng từ ngữ chưa hợp lí, câu sai ngữ pháp,…

Bảng dàn ý cho bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử lớp 9

III. Bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử mẫu

Đề 1: Hãy viết bài văn thuyết minh về di tích lịch sử Thành nhà Hồ.

Thành nhà Hồ là một trong những tòa thành bằng đá hiếm hoi còn sót lại trên thế giới, được xây dựng từ thời nhà Trần. Đây cũng là một trong những địa điểm thu hút được đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Thành nhà Hồ còn được gọi là Thành Tây Đô tọa lạc tại xã Vĩnh Tường, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Thành nhà Hồ cách trung tâm thành phố Thanh Hóa 45 km; cách Hà Nội 140 km. Thành do Hồ Quý Ly – lúc bấy giờ đang là Phụ chính Thái sư nhiếp chính dưới triều đại nhà Trần xây dựng năm 1397 trên tổng diện tích 5.234 ha bao gồm kiến trúc độc nhất vô nhị. Sau khi Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, Thành nhà Hồ trở thành kinh đô của nước Đại Ngu (Quốc hiệu nước ta dưới thời nhà Hồ) từ 1400 đến 1407.

Với tư cách là kinh đô của nước Đại Việt cuối thời Trần, đầu nhà Hồ, thành Tây Đô được xây dựng ở vị trí đặc biệt, là phần đất giáp ranh giữa miền núi và đồng bằng. Đây là địa hình rất có lợi về quân sự. Phía Bắc là núi Thổ Tượng, phía Tây là núi Ngưu Ngọa, phía Đông là núi Hắc Khuyển, phía Nam là sông Mã chảy từ phía Tây về và sông Bưởi chảy tới.

Bước qua cánh cổng thành, du khách như lạc vào một thế giới khác, nơi mà không gian và thời gian dường như ngưng đọng. Thành nhà Hồ bao gồm nhiều lớp tường thành, mỗi lớp đều có những đặc điểm riêng biệt, độc đáo. Toàn bộ tường thành và bốn cổng chính được xây bằng đá vôi xanh. Các phiến đá xây dựng được chế tác tinh xảo, xếp chồng khít lên nhau mà không có chất kết dính. Mỗi phiến đá dài khoảng 1,5 mét, có tấm dài tới 6 mét, nặng khoảng 24 tấn. Tổng khối lượng đá được xây dựng ước tính khoảng 20.000 m³ và gần 100.000 m³ đất được đào đắp rất kĩ lưỡng. Kết cấu thành gồm ba phần: Hoàng thành (nội thành); Hào thành bao bên ngoài, cách chân thành khoảng 50 mét để bảo vệ Hoàng thành; La thành là vòng thành ngoài cùng. Thành nhà Hồ chỉ mất ba tháng để xây dựng xong.

Theo sử sách ghi lại, trong thành có các công trình xây dựng khá đồ sộ như Điện Hoàng Nguyên, cung Diên Thọ (là nơi Hồ Quý Ly sống), Đông cung, Tây Thái Miếu, Đông Thái miếu,… Các công trình được xây dựng quy mô và nguy nga không thua kém so với thành Thăng Long.

Trải qua hơn sáu thế kỉ tồn tại, những kiến trúc bên trong Hoàng thành đã bị vùi lấp nhưng bốn bức tường thành vẫn còn giữ được tương đối nguyên vẹn so với kiến trúc ban đầu, đặc biệt là bốn cổng thành Đông, Tây, Nam, Bắc.

Bên cạnh những dấu tích lộ thiên, các nhà khảo cổ đã tiến hành khảo cổ toàn bộ di tích Đàn tế Nam Giao và hàng chục ngàn mét vuông khác. Quá trình khai quật đã phát hiện được hàng ngàn di vật với nhiều mảng kiến trúc độc đáo thể hiện sự giao thoa về kiến trúc của các thời Trần, Hồ và Lê sơ. Đây là những phát hiện vô cùng quý giá để nghiên cứu về một giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước.

Với những giá trị độc đáo về mặt kiến trúc và lịch sử, tại kì họp lần thứ 35 diễn ra tại Paris – Pháp, Ủy ban Di sản Thế giới đã chính thức đưa Di tích Thành nhà Hồ vào danh sách Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới. Hơn 10 năm được UNESCO ghi nhận, các hiện vật quý tiếp tục được khai quật, góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn, tôn tạo tòa thành đá vô cùng độc đáo này.

Ngày nay, Thành nhà Hồ đã trở thành điểm đến thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Nơi đây không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về lịch sử dân tộc mà còn có cơ hội chiêm ngưỡng và trải nghiệm một kiến trúc độc đáo, đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Với sự nỗ lực không ngừng của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu và sự quan tâm của Nhà nước cũng như cộng đồng, Thành nhà Hồ ngày càng được tu bổ, bảo tồn một cách cẩn trọng. Di tích trở thành biểu tượng không chỉ của tỉnh Thanh Hóa mà còn của cả nước Việt Nam, kể câu chuyện về một thời kì lịch sử đầy biến động, một nền văn minh đã từng tồn tại trên mảnh đất hình chữ S thân yêu.

Đề 2: Viết bài văn giới thiệu về danh lam thắng cảnh Chùa Hương.

Chùa Hương (còn có tên gọi khác là chùa Hương Sơn) không chỉ là một di tích lịch sử có giá trị mà còn là một quần thể danh thắng tâm linh hấp dẫn thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Với kiến trúc độc đáo giữa núi non hùng vĩ, chùa Hương trở thành địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng trong và ngoài nước.

Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội 50 km, Chùa Hương là quần thể danh lam thắng cảnh tại xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Cảnh quan hùng vĩ của núi rừng kết hợp với vẻ trang nghiêm của các công trình kiến trúc cổ kính tạo nên một bức tranh thiên nhiên hài hòa, quyến rũ. Đến với chùa Hương, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng phong cảnh thiên nhiên, thưởng thức không gian yên bình, mà còn có cơ hội hiểu thêm về lịch sử, văn hóa Phật giáo và những truyền thuyết đầy màu sắc của dân gian.

Chùa Hương có lịch sử phát triển lâu đời ngay từ khi phát hiện ra hang động. Theo một số tài liệu khảo cứu thì chùa Hương Sơn được hình thành từ thế kỉ XV. Truyện xưa kể rằng khi vua Lê Thánh Tông đi tuần thú năm 1467 đã cho đóng quân nghỉ tại khu vực Hương Sơn, cho binh lính thổi cơm ăn, nhân đó đặt tên là chùa Thiên Trù. Các vị Hòa thượng thời Lê Thánh Tông đã tìm thấy động Hương Tích và dựng thảo am Thiên Trù. Từ đó, động Hương Tích được gọi là chùa trong; chùa Thiên Trù được gọi là chùa ngoài. Người ta gọi chung cả quần thể này là chùa Hương hay “Hương Thiên Bảo Sái”. Tuy nhiên phải đến cuối thế kỉ XVII, chùa mới được xây dựng với quy mô lớn. Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp, ngôi chùa gần như bị phá hủy hoàn toàn. Ngôi chùa hiện nay một phần được phục dựng và trùng tu dưới sự hướng dẫn của cố Hòa thượng Thích Thanh Chân năm 1988.

Hành trình đến với chùa Hương bắt đầu từ bến Đục, nơi du khách sẽ lên thuyền đi dọc theo dòng suối Yến, ngắm nhìn hai hàng núi đá vôi trùng điệp và những cánh đồng lúa xanh mướt. Tiếp nối con đường hành hương, du khách sẽ bước đi trên những bậc thang đá, qua rừng cây cổ thụ, qua những ngôi chùa nhỏ để đến được với chùa Thiên Trù. Chùa Thiên Trù có ba khoảng sân rộng được lát gạch cùng với tháp chuông ba tầng mái được dựng ở sân thứ ba. Điểm nhấn của khối kiến trúc này là hai đầu hồi ở tầng cao nhất. Đây là khối kiến trúc điển hình cho lối kiến trúc cổ của người Việt.

Du khách tiếp tục theo con đường mòn dẫn lên đến động Hương Tích – còn gọi là chùa Trong – là điểm đến cuối cùng và cũng là điểm nhấn của cả quần thể. Chùa Trong được tạo nên bởi hang đá cổ tự nhiên. Lối vào chùa Trong có khắc bốn chữ “Hương Tích động môn” với 120 bậc lát đá dẫn vào động. Đặc biệt, dấu tích lịch sử đặc biệt là dòng chữ do Tĩnh Đô Vương Trịnh Sâm khắc năm 1770: “Nam thiên đệ nhất động”.

Không chỉ có quần thể công trình kiến trúc tâm linh, chùa Hương còn khiến lòng người mê đắm bởi cảnh sơn thủy hữu tình trên con đường dẫn vào khu danh thắng. Nước suối Yến trong vắt, bốn mùa cây cối xanh tốt tạo cảm giác thư thái, tĩnh tại cho du khách khi đến với Hương Sơn. Ngồi trên con thuyền nhỏ, chúng ta sẽ có cơ hội hòa mình vào không gian mênh mông, rực rỡ hoa cỏ trên con đường hành hương về với đất Phật.

Mỗi dịp Tết đến xuân về, người dân cả nước lại háo hức trẩy hội chùa Hương. Hội chùa Hương bắt đầu từ mồng sáu tháng Giêng (âm lịch) hằng năm và kéo dài đến hạ tuần tháng ba. Vào dịp lễ hội, ở đây có nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc diễn ra như hát văn, hát chèo, lễ hội đua thuyền, leo núi,… thu hút hàng triệu du khách trong và ngoài nước về thăm.

Có thể nói, chùa Hương đã và đang là một trong những danh thắng – điểm du lịch văn hóa – tâm linh hấp dẫn du khách thập phương. Với sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp của thiên nhiên và các công trình kiến trúc nhân tạo, khu danh thắng chùa Hương xứng đáng là “Nam thiên đệ nhất động”. Đây cũng là một trong những điểm du lịch vô cùng hấp dẫn du khách khi đến với Hà Nội.

Hy vọng bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử lớp 9 ở trên đã giúp các em hiểu rõ hơn cách xây dựng và trình bày một bài văn thuyết minh hoàn chỉnh. Qua đó, các em không chỉ rèn luyện kĩ năng viết mà còn thêm yêu và trân trọng những giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc.

Đừng quên tham khảo các bài soạn văn lớp 9 khác trong cuốn Làm Chủ Kiến Thức Ngữ Văn lớp 9 bằng sơ đồ tư duy – Luyện Thi Vào 10 Phần 2: Tiếng Việt – Tập làm văn để nâng cao kiến thức môn Ngữ Văn cũng như đạt điểm số cao hơn trên lớp các em nhé!

Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1rNHaFCnRgOCdxSQ2nh_UIUGGZz7ooYpn/view?usp=sharing

Tkbooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 9 hàng đầu tại Việt Nam!

TKbooks.vn