Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Soạn bài Đẽo cày giữa đường, Ếch ngồi đáy giếng, Con mối và con kiến lớp 7
Soạn bài Đẽo cày giữa đường, Ếch ngồi đáy giếng, Con mối và con kiến lớp 7 dưới đây sẽ giúp các em giải mã những thông điệp ngụ ngôn sâu sắc đằng sau mỗi câu chuyện cũng như rút ra những bài học đạo đức quý giá được đúc kết qua nhiều thế hệ.
Mời quý phụ huynh, thầy cô và các em tham khảo!
I. Khái quát chung về tác phẩm
Văn bản Đẽo cày giữa đường là truyện ngụ ngôn nổi tiếng của văn học dân gian Việt Nam.
Văn bản Ếch ngồi đáy giếng là câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng của Trang Tử – một triết gia nổi tiếng của Trung Quốc. Văn bản được trích trong thiên Thu thủy (thiên thứ 17) của sách Trang Tử và Nam Hoa kinh do Nguyễn Hiến Lê giới thiệu và chú dịch, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội, 1994.
Văn bản Con mối và con kiến là truyện ngụ ngôn được viết dưới dạng văn vần của tác giả Nam Hương*.
*Nam Hương là bút hiệu của Bùi Huy Cường (1899-1960), quê ở Hà Nội, học hết năm thứ tư bậc thành chung bắt đầu dạy học ở Nam Định và Hà Nội. Từ năm 1920, ông tham gia viết báo, nhưng hầu hết các bài nghị luận về thời sự đều bị kiểm duyệt do đó ông chuyển sang viết thơ ngụ ngôn để có thể nói được những điều mình muốn nói. Ông đã in những tập thơ ngụ ngôn như Gương thế sự (1920), Ngụ ngôn mới (1935), Thơ ngụ ngôn (1937)… Ngoài ra ông còn có những tập thơ thiếu nhi được xuất bản như Bài hát trẻ con (1936) hoặc thỉnh thoảng có cho in đôi bài thơ trên báo Cậu ấm.
II. Soạn bài Đẽo cày giữa đường, Ếch ngồi đáy giếng, Con mối và con kiến
1. Đọc hiểu đặc điểm thể loại truyện ngụ ngôn thể hiện trong các văn bản
Soạn bài Đẽo cày giữa đường
♦ Đề tài: Bài học về việc biết lắng nghe, tiếp nhận ý kiến của người khác trong cuộc sống.
♦ Tình huống: Người thợ mộc mở cửa hàng gỗ bên đường đẽo cày theo ý người qua đường cuối cùng hỏng hết gỗ, mất hết vốn liếng.
♦ Cốt truyện:
- Một anh thợ mộc gom góp vốn liếng mở hiệu bên đường.
- Anh đẽo cày theo tất cả góp ý của mọi người cái quá to, cái quá nhỏ.
- Cửa hàng chẳng bán được cái cày này, hỏng hết cả gỗ.
- Anh hối hận nhận ra thì vốn liếng đã đi đời.
♦ Nhân vật:
- Nhân vật là con người được gọi bằng cách định danh chung là: anh thợ mộc và những người qua đường (người này, người khác).
- Nhân vật được xây dựng chủ yếu ở hành động và qua đó thể hiện thông điệp bài học:
- Nhân vật anh thợ mộc: nghe lời người qua đường góp ý chuyện đẽo cày mà không suy xét: lần một cho là người này nói phải, đẽo cày vừa to vừa cao; lần hai cho là người kia nói phải lại đẽo vừa nhỏ vừa thấp; lần ba liền lập tức đẽo ngay cày to gấp năm gấp bảy cày thường.
⇒ Việc anh thợ mộc làm theo lời góp ý mà không xem xét suy ngẫm đã dẫn tới hậu quả là chẳng bán được chiếc cày nào, hỏng hết gỗ, tiêu tán hết vốn liếng. Qua đó nhắn gửi đến người đọc thông điệp: Biết lắng nghe ý kiến của người khác là tốt nhưng cần có sự tỉnh táo, suy xét rõ ràng, không nên mù quáng.
Soạn bài Ếch ngồi đáy giếng
♦ Đề tài: Bài học về cách nhìn nhận, học hỏi trong cuộc sống.
♦ Tình huống: Một con ếch khoe khoang với rùa ngoài biển Đông về cuộc sống sung sướng trong giếng của nó và rồi thu mình bối rối khi biết cuộc sống ngoài biển ra sao.
♦ Cốt truyện:
- Một con ếch ở trong giếng khoe về cuộc sống trong giếng, cho rằng không ai sung sướng bằng mình rồi rủ rùa ở biển vào xem.
- Rùa thò chân trái vào vừa kín miệng giếng rồi lùi lại ngay, nói cho ếch biết niềm vui sướng khi ở biển lớn.
- Ếch nghe xong, thu mình, bối rối.
♦ Nhân vật:
- Nhân vật trong truyện là loài vật được nhân cách hóa: ếch trong giếng (biết nói năng và có bộc lộ thái độ, cảm xúc) và rùa ở ngoài biển (biết nói năng).
- Nhân vật được xây dựng chủ yếu ở hành động, lời nói bộc lộ suy nghĩ và qua đó thể hiện thông điệp bài học:
+ Môi trường sống
◊ Con ếch:
Một cái giếng sụp: nhỏ hẹp, vận động trong khoảng không gian hẹp, tiếp xúc với con vật nhỏ bé.
◊ Con rùa:
Biển đông: rộng lớn, mênh mông ngàn dặm không thẳm, sâu ngàn nhẫn không thẳm, không bị ảnh hưởng bởi mưa nắng, lũ lụt, hạn hán.
+ Nhận thức
◊ Con ếch:
- Cho rằng cuộc sống trong giếng là sung sướng, tự hào khoe khoang về cuộc sống tự do tự tại và cho rằng không ai bằng mình.
- Chưa hề biết tới sự rộng lớn và bao điều mới lạ khác của thế giới bên ngoài.
◊ Con rùa:
Chứng kiến nhiều điều, hiểu biết.
+ Cảm xúc
◊ Con ếch:
- Sung sướng, tự hào khi kể về cuộc sống của mình.
- Ngạc nhiên, choáng ngợp trước sự vĩ đại của biển – thứ nằm ngoài sự hiểu biết của ếch; thu mình xấu hổ vì thấy bản thân nhỏ bé trước sự vĩ đại của biển, bối rối mất niềm tin vào những điều đã tin trước đây.
◊ Con rùa:
Không quan tâm đến thế giới nhỏ bé của ếch.
+ Đoạn kết:
Qua những cảm xúc, nhận thức của ếch, trước và sau khi nghe rùa biển kể, văn bản đã nhắn gửi đến người đọc bài học về nhận thức, thái độ sống: Hiểu biết của mỗi người là hữu hạn, chớ nên sớm tự mãn.
Soạn bài Con mối và con kiến
♦ Đề tài: Bài học về quan điểm, lối sống.
♦ Tình huống: Mối chê bai kiến lo làm mà thân vẫn gầy và xấu hổ khi nghe kiến vạch trần thói lười biếng của mình.
♦ Cốt truyện:
- Mối chê bai kiến chăm chỉ làm mà thân vẫn gầy, không bằng mình đục ghẽ nhà có sẵn mà vẫn béo tròn.
- Kiến thong thả bảo làm vì dân vì tổ, kẻ lười biếng không làm rồi cũng sẽ đi đời.
♦ Nhân vật:
- Nhân vật trong truyện là loài vật được nhân cách hóa: con mối (biết nói năng, thể hiện sự chê bai, chế giễu) và con kiến (biết nói năng, thể hiện suy nghĩ).
- Nhân vật được xây dựng chủ yếu ở hành động, lời nói bộc lộ suy nghĩ và qua đó thể hiện thông điệp bài học:
+ Con mối
◊ Quan điểm sống: Không muốn lao động, sợ vất vả.
◊ Biểu hiện:
– Ngồi trong nhà nhìn ra.
– Ngồi tựa lưng trên ghế chéo.
– Lười vận động nên cơ thể béo mập và chậm chạp.
– Nói với kiến: tội tình gì lao khổ lắm thay!
◊ Quan điểm sống: Chỉ biết hưởng thụ trước mắt, nghĩ đến lợi ích bản thân mình (nên tầm nhìn thiển cận).
◊ Biểu hiện:
- Ăn no béo trục béo tròn.
- Chỉ biết an hưởng nhà cao cửa rộng, của nả đầy tủ đầy hòm.
- Không nhận ra được kết cục hưởng thụ ngắn ngủi không bền lâu nếu lười lao động.
+ Con Kiến
◊ Quan điểm sống: Không ngại vất vả, chăm chỉ lao động.
◊ Biểu hiện:
– Sẵn sàng ra ngoài làm việc, dù vất vả, khiến cơ thể gầy gò.
– Ý thức được: Hễ có làm thì mới có ăn.
◊ Quan điểm sống: Biết lo xa, sống có trách nhiệm với mọi người, với cộng đồng
◊ Biểu hiện:
– Nhận thức được Sinh tồn là cuộc khó khăn nên chủ động lo xa, chuẩn bị cho tương lai lâu dài, bền vững.
– Ý thức được lao động vì tổ, vì đàn: Vì đàn vì tổ nên thân gầy gò, vun thu xứ sở.
– Hiểu được mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng: Đục cho rỗng hết mọi nơi/ Nhà kia đổ xuống đi đời các anh.
◊ Đoạn kết:
Qua những hành động, nhận thức của loài vật (con kiến và con mối), văn bản đã gửi đến người đọc bài học về lối sống: Hãy sống chăm chỉ, chịu khó lao động, có trách nhiệm với bản thân cộng đồng xã hội, không nên lười biếng, tầm nhìn ngắn hạn, chỉ biết hưởng thụ trước mắt.
2. Bài học từ văn bản
So sánh 3 văn bản Đẽo cày giữa đường, Ếch ngồi đáy giếng, Con mối và con kiến:
Điểm giống nhau:
Đều đưa ra những kinh nghiệm quý báu, những đạo lí làm người đúng đắn mà mỗi cá nhân cần học hỏi khi sống trong xã hội.
Điểm khác nhau về bài học trong 3 câu chuyện Đẽo cày giữa đường, Ếch ngồi đáy giếng, Con mối và con kiến:
+ Đẽo cày giữa đường:
– Nên suy xét, đánh giá, tìm hiểu trước khi làm theo ý kiến của người khác.
+ Ếch ngồi đáy giếng:
– Nên chịu khó học hỏi mở rộng hiểu biết, không nên sớm tự mãn, đóng khép bản thân trong thế giới nhỏ bé của mình mà nên bước ra thế giới rộng mở bên ngoài học hỏi, nâng cao hiểu biết.
+ Con mối và con kiến:
– Nên chăm chỉ lao động.
– Sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Hy vọng phần soạn bài Đẽo cày giữa đường, Ếch ngồi đáy giếng, Con mối và con kiến lớp 7 ở trên đã giúp các em nắm vững nội dung và nghệ thuật của từng tác phẩm, từ đó tự tin hơn khi làm các bài kiểm tra trên lớp.
Chúc các em học tập tốt và đạt kết quả cao trong những bài kiểm tra Ngữ văn sắp tới.
Đừng quên tham khảo các bài soạn văn lớp 7 học kì 2 khác trong cuốn Làm chủ kiến thức Ngữ Văn bằng sơ đồ tư duy lớp 7 – Tập 2 để nâng cao kiến thức môn Ngữ Văn cũng như đạt điểm số cao hơn trên lớp các em nhé!
Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1XMRmh0B8nF0pxOPpwZpJh9MrwChAGrIU/view?usp=sharing
Tkbooks tự hào là nhà xuất bản sách tham khảo lớp 7 hàng đầu tại Việt Nam!
